मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

अदृष्टवादः 20. दृष्टश्च साध्वीसुतयोर्यमयोः तुल्यजन्मनोः । विशेषो वीर्यविज्ञानसौभाग्यारोग्यसम्पदाम् ॥ स्वाभाविकत्वं कार्याणां बहुधा सुनिराकृतम् । तस्मात्कर्मभ्य एवैष विचित्रजगदुद्भवः ॥ सापेक्षत्वादनादित्वात् वैचित्र्याद्विश्ववृत्तितः । प्रत्यात्मनियमाद्भुक्तेरस्ति हेतुरलौकिकः ॥ चिरध्वस्तं फलायालं न कर्मातिशयं विना । संभोगो निर्विशेषाणां न भूतैस्संस्कृतैरपि ॥ अथ स्यात्कर्मवैचित्र्यं कर्मान्तरकृतं यदि । अनवस्था स्वतः तस्माज्जगत्स्यादिति चेन्न तत् । कर्मणां शास्त्रतो ज्ञाता विचित्रफलशक्तता । दृष्टार्थेषु च वाक्येषु दृष्टा प्रत्यक्षतश्च सा ॥ तस्माद्दृष्टस्य कार्यस्य युक्ता कारणकल्पना । कारणस्य त्वदृष्टत्वे किं हेत्वन्तरचिन्तया ॥ हेत्वन्तरनिमित्तेऽपि कर्मवैचित्र्यकल्पने । संसारस्य ह्यनादित्वात्नानवस्था भयावहा ॥ शपता यत्कृतं पुण्यं शप्यमानमुपैति तत् । शप्यमानस्य यत्पापं शपन्तमुपगच्छति ॥ तथाच पुण्यः पुण्येन पापः पापेन कर्मणा । जायते जन्तुरित्येवं धर्मशास्त्रेषु पठ्यते ॥