मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

282 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके 12 वैशेषिकमतेऽप्येवमथौपनिषदे मते । निर्विशेषविदः प्राहुः सच्चिदानन्दलक्षणा ॥ अनुभूतिः स्वप्रकाशा ब्रह्मात्मा ज्ञानमुच्यते । संविदेषा प्रकाशैकस्वरूपा सिद्धयति स्वतः ॥ प्रकाशरूपस्सविता स्वप्रकाशो यथोच्यते । निवृत्तगतिरप्यद्रिस्तिष्ठतीति यथोच्यते ॥ तथा स्वयंप्रकाशाऽसावित्युक्तिस्त्वौपचारिकी । प्रायेणापोहवादेन साध्यते निर्विशेषता ॥ परागर्थप्रमेयेषु या फलत्वेन सम्मता । संवित्सैव हि सिद्धान्तः वेदान्तोक्तिप्रमाणतः ॥ इति वार्तिककारोक्तिस्सिद्धिद्वय उदाहृता । वृत्तिज्ञानं तु सांख्यादिसिद्धान्तवदपीष्यते ॥ स्वरूपभिन्नं ज्ञानाख्यं द्रव्यमात्माश्रितं सदा । प्रभावतः प्रभेवेति विशिष्टाद्वैतिनो विदुः ॥ धर्मभूतं च तत् ज्ञानं परिणामीत्युपेयते । यथा सांख्यमते चित्तं, तत्सर्वं धर्मधीर्मता ॥ द्वैतिभिस्तु स्वरूपस्य साक्षित्वात् ज्ञानतेष्यते । प्रसाददैन्यप्रमुखावस्था अप्यात्मनो मताः ॥ तथाऽपि तन्नित्यतायाः विरोधो नैव कश्चन । यथाऽऽत्मा शाबरो नित्यः प्रायस्सर्वैस्तथेष्यते ॥