मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)
Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary
नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा
पृष्ठ 323, कुल 672 में से
संदर्भ में पढ़ेंप्रमाणवादः 281 9 प्राभाकरमते चापि क्रियैव ज्ञानलक्षणा । तस्याः विषयसंवित्तिः फलमभ्युपगम्यते ॥ संवित्तौ फलरूपायां प्रकाशात्मस्वभावतः । स्वरूपं भासते ग्राह्यरूपत्वेन घटादिकम् ॥ आत्मा तु ग्राहकत्वेन घटं जानाम्यहं त्विति । आकारस्संविदो ज्ञेय एष तन्मतसंग्रहः ॥ 10 अथ सांख्यादिसिद्धान्ते प्रमाणपरिशोधनम् । अर्थोपलब्धिकरणं प्रमाणमिति तन्मतम् ॥ लक्षणं तद्विवरणं किंचिदत्र प्रदर्श्यते । विषयाकारिणी बुद्धिवृत्तिर्ज्ञानमितीर्यते ॥ बुद्धेस्सत्त्वसमुद्रेकोऽध्यवसायस्तु स स्मृतः । इदं तावत्प्रमाणं स्यात् प्रबोधोऽनुग्रहः फलम् ॥ अनुग्रहश्च चिच्छक्तेः छायाऽऽपत्त्याऽर्थयोगिता । अतः पदार्था भिद्यन्ते बुद्धिज्ञानोपलब्धयः ॥ 11 एतन्मतनिराकृत्यै गौतमेन हि सूत्रितम् । बुद्ध्यादित्रितयं चैतदनर्थान्तरमित्यपि ॥ अन्तःकरणवृत्तीनां बहिःकरणवृत्तिवत् । न ज्ञानताऽन्यथा भूतचैतन्यं स्यादुरुद्धरम् ॥ आत्मनो हि गुणः ज्ञानं न क्रियेति हि तन्मतम् । आगमश्चाप्यपायश्च स्यातां तस्य निरन्वयौ ॥ M.R. 36