मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

318 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके तस्मात्स्मृतिमूलशुद्ध्या प्रमाणमिति निश्चितम् मूलान्तर्भावदृष्ट्या तु पृथक्प्रामाण्यनिह्नवः ॥ (66) प्रतिभावादः 1 जन्मौषधितपोयोगजनितास्सिद्धयस्तथा । प्रातिभाद्वा सर्वमिति सिद्धीराह पतञ्जलिः ॥ प्रतिभैव प्रसंख्यानं विवेकख्यातिरुच्यते । तदर्थं संयमस्याऽनुष्ठाने तत्सिद्धिसूचकम् ॥ उदेति प्रातिभं सूर्योदयात्प्रागरुणो यथा । तेन तारकसंज्ञेन योगी सर्वं हि पश्यति ॥ योगोत्थशुक्लधर्मानुगृहीताच्चित्तमात्रतः । दिव्यान् भोगान्विजानाति योगीति मुनयो विदुः॥ 2 एतच्छ्रुत्वैव कतिचिदायासालसबुद्धयः । प्रमाणान्तरमिच्छन्ति प्रतिभां तन्निशम्यताम् ॥ ननुच प्रतिभा काचित् यथार्था मानमिष्यताम् । बाह्यार्थनैरपेक्ष्येण बाह्यज्ञानक्षमाऽस्तु सा ॥ विशिष्टकालपुरुषाद्यपेक्षोत्कर्षसंभवा । इति चेदत्र कथितमभियुक्तैरिदं तु तत् ॥ 3 सत्यं कालादिभेदस्तु दुर्विवेचोऽस्मदादिभिः । सन्नप्यसौ व्यवहृतौ नोपयोगीत्युपेक्ष्यते ॥