मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)
Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary
नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा
पृष्ठ 386, कुल 672 में से
संदर्भ में पढ़ें344 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके तच्च शून्यं तत्त्वमिति मत्वा हेत्वन्तरं विदुः । तदेतद्ध्रुवभावित्वं ध्वंसस्य प्राङ्निरूपितम् ॥ ततश्च सर्वभावानां क्षणिकत्वं व्यवस्थितम् । तदेतद्ध्रुवभावित्वं विकल्पासहमित्यपि ॥ न्यायसिद्धाञ्जनग्रन्थे विस्तरेण निरूपितम् । इति ज्ञानप्रसङ्गेन क्षणभङ्गो निरूपितः ॥ अनिर्वाच्यमनित्यं च क्षणिकं चेति भेदतः । विदुः प्रपञ्चं विबुधाः तथाऽन्येऽप्यन्यथा विदुः ॥ सर्वे ते प्रतिषेद्धारः स्थिरतां रागकारिणीम् । व्यतिरेकदृशां सर्वमेकस्मिन् पर्यवस्यति ॥ 8 बुद्ध्या विविच्यमानायां स्वभावो नावधार्यते । अतो निरभिलप्यास्ते निस्स्वभावाश्च दर्शिताः ॥ इति पद्यं गौतमेन न्यायसूत्रे निराकृतम् । प्रमाणतोऽर्थोपलब्धेरिति, तद्भाष्यसंग्रहः ॥ बुद्ध्या विवेचनादेव भावयाथात्म्यनिर्णयः । यदस्ति च यथा चेति यन्नास्ति च यथा चवा ॥ सर्वं प्रमाणबलतः उपलब्ध्याैव सिद्धयति । प्रमाणतो योपलब्धिः सा स्याद्बुद्ध्या विवेचनम्। तेनैव सर्वशास्त्राणि सर्वकर्माणि देहिनाम् । सर्वे च व्यवहारास्स्युर्व्याप्तास्तत्सर्वसाक्षिकम् ॥