मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

358 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके

चैतन्याभिव्यञ्जकत्वं विषयस्यापरोक्षता । अन्तःकरणसम्बन्धादस्वच्छे स्वच्छता भवेत् ॥ प्रमात्रभिन्नत्वमिति परेषां तत्र निर्णयः । प्रमातृसत्तातिरिक्तसत्ताशून्यत्वलक्षणम् ॥ अस्ति भाति प्रियं रूपं नाम चेत्यंशपञ्चकम् । आद्यत्रयं ब्रह्मरूपं जगद्रूपं ततो द्वयम् ॥

(73) प्रतिबिम्बवादः

1 प्रतिबिम्बविचारोऽस्ति यः पुनश्श्लोकवार्तिके । प्रसङ्गात्तस्य सारांशे तज्जिज्ञासुकृते यते ॥ बिम्बान्न प्रतिबिम्बानां भेदः नापि परस्परम् । अबाधितप्रत्यभिज्ञा प्रमाणं सार्वलौकिकी ॥ अत्र केन निमित्तेन प्रतिपात्रं पृथक्पृथक् । भिन्नानि प्रतिबिम्बानि ज्ञायन्ते युगपत् नरैः ॥ अत्रोच्यते यदा चक्षुः प्रतिस्रोतः प्रवर्तितम् । स्वदेश एव गृह्णाति सवितारमनेकधा ॥ ईषन्निमीलितेऽङ्गुल्या यथा चक्षुषि दृश्यते । पृथगेकोऽपि भिन्नत्वात् चक्षुर्वृत्तेः तथैव नः ॥ 2 ये त्वत्र प्रतिबिम्बानामुत्पत्तिं प्राहुरार्हताः । तेषामभिप्राय एषः स्थूलदृष्टिपरिष्कृतः ॥