मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

360 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके विशेषेऽनुगमाभावः सामान्ये सिद्धसाधनम् । अनुमाभङ्गपङ्केऽस्मिन् निमग्ना वादिदन्तिनः ॥ विशेषेऽनुगमाभावात्सामान्ये सिद्धसाधनात् । तद्द्वयोऽनुपपन्नत्वादनुमानकथा कुतः ॥ व्याप्तिरेवानुमानस्य जीवातुस्सा च सर्वथा । न संभवति संबन्धग्रहस्यानुपपत्तितः ॥ अन्वयव्यतिरेकाभ्यां नाविनाभावनिश्चयः । त्रैकालिकानां वस्तूनामानन्त्यादतिशङ्कनात् ॥ अतएवेहानुमानशब्दः प्रायेण लौकिकैः । प्रयुज्यते संशयार्थः परोक्षं संशयात्मकम् ॥ साहचर्ये च संबन्धे विस्रम्भ इति मुग्धता । शतकृत्वोऽपि तद्दृष्टौ व्यभिचारस्य संभवात् ॥ देशकालदशाभेदविचित्रात्मसु वस्तुषु । अविनाभावनियमः न संभवति कुत्रचित् ॥ 2 भवन्नप्यविनाभावः परिच्छेत्तुं न शक्यते । जगत्त्रयगताशेषपदार्थालोचनाद्विना ॥ ये तु प्रत्यक्षतो विश्वं प्रपश्यन्ति महाजनाः । किं दिव्यचक्षुषामेषां अनुमानप्रयोजनम् ॥ सामान्यद्वारकोऽप्यस्ति नाविनाभावनिश्चयः । वास्तवं तु न सामान्यं नाम किंचन विद्यते ॥