मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

अनुमानसमर्थनवादः ३६९ आशङ्का यदि निर्मूला सर्वत्र सुलभा हि सा । उत्प्रेक्षेत च यो मोहादज्ञातमपि बाधकम् ॥ स सर्वव्यवहारेषु संशयात्मा क्षयं व्रजेत् । इति पद्यं विश्रुतं हि यन्न्यायकणिकोदितम् ॥ व्यभिचारस्याग्रहोऽपि सहचारग्रहस्तथा । हेतुर्व्याप्तिग्रहे तर्कः क्वचिच्छङ्कानिवर्तकः ॥ व्याघातो यदि शङ्काऽस्ति नचेच्छङ्का ततस्तराम् । व्याघातावधिराशङ्का तर्कश्शङ्काऽवधिः कुतः ॥ इत्थं खण्डनकारेण कुसृष्टिर्यैह कीर्तिता । सर्वार्थसिद्धौ शङ्कैषा प्रत्युक्ता सूरिभिर्यथा ॥ व्याघातनिर्धुता शङ्का व्याघाते सा कथं भवेत् । शब्दवैचित्र्यमात्रेण श्लोकस्तु परिवर्त्यते ॥ भूयोदर्शनतस्तत्र भवेच्छङ्कानिराक्रिया । तर्कस्तन्मूलभूतस्योपाधेरेव निवर्तकः ॥ निरुपाधिकसंबन्धो व्याप्तिरित्यत उच्यते । प्रायेण पक्ष एवैषोऽपूर्वरीत्याऽप्यनूद्यते ॥ न व्याप्तिर्नियमायोगादिति व्याप्तमिदं न वा । व्याप्तं चेत्स्वीकृता व्याप्तिः न व्याप्तं चेन्न दूषणम् । सर्वस्य व्यभिचारित्वे व्यभिचारो न सिद्ध्यति । एकस्याप्यव्यभिचारित्वे न सर्वव्यभिचारिता ॥ M.R. 47