मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

हस्तसंज्ञाद्युपायेन जनयत्येव विप्लवम् ॥ या तु जात्यादिशब्दार्थपराकरणवर्त्मना । अर्थासंस्पर्शिता सैषाऽपोहवादे निराकृता ॥ 2 तत्रानुमानमेवेदं बौद्धैर्वैशेषिकैःश्रितम् । भेदस्सांख्यादिभिस्त्विष्टः न सूक्तं भेदकारणम् ॥ पदमभ्यधिकाभावात् स्मारकान्न विशिष्यते । यदाधिक्यं भवेत्किंचित् तत्पदस्य न गोचरः ॥ धूमादौ देशकालादिद्वारा त्ववगते सति । संबन्धनियमे तेन गमकत्वं प्रतीयते ॥ शब्दस्य गमकत्वं तु प्राग्वृद्धेभ्योऽवगम्यते । न संबन्धान्तरं तत्र नचाप्यत्रात्मसंश्रयः ॥ वृद्धेषु पूर्वपूर्वेषु गमकत्वं हि गृह्यते । अथोत्तरोत्तरेषां तु गमकत्वग्रहो भवेत् । यावन्तो यादृशा येच यदर्थप्रतिपादने । वर्णाः प्रज्ञातसामर्थ्याः ते तथैवावबोधकाः ॥ तेषां तु गुणभूतानामर्थप्रत्यायनं प्रति । साहित्यमेकवक्तृत्वं क्रमश्चापि विवक्षितः ॥ तस्माद्गमकतैवादावभिधायकता ततः । ज्ञायते तन्निमित्तेति संज्ञासंज्ञित्वलक्षणा ॥