मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

474 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके क्रमेणोदाहृतिरियं वैश्वदेवं तु पञ्चमम् । तत्प्रख्यशास्त्रानामत्वं पञ्चमस्येतरे विदुः ॥ यागेनानेन यक्ष्येऽहं तेन याजय मामिति । नाम्ना विनैवमादिर्हि व्यवहारो न सिद्ध्यति ॥ मीमांसाविधिवाक्यार्थज्ञानानुष्ठानलक्षणे । त्रिविधे व्यवहारेऽस्मिन् सर्वस्मिन्नाम कारणम् 13 निषेधस्तु भवेद्वाक्यं यत्पूरुषनिवर्तकम् । प्रवर्तनारोधिनी तु नञर्थस्स्यान्निवर्तना ॥ तदन्यमात्रसंकोचपरता पर्युदासता । तन्मात्रसंकोचपर उपसंहार इष्यते ॥ उभयत्र हि सामान्यं विशेषे पर्यवस्यति । व्यापारस्तूपसंहारः विधिप्रत्ययसंश्रितः ॥ धातुनामान्यतरयुग्व्यापारस्त्वपरो मतः । उपाध्यसंकरन्यायात्समावेशः द्वयोः क्वचित् ॥ 14 स्तुतिनिन्दाऽन्यतरतत्परं वाक्यमिहेष्यते । अर्थवाद इति प्राज्ञैः तत्प्रभेदश्चतुर्विधः ॥ स्तुतिर्निन्दा परकृतिः पुराकल्प इति क्रमात् । अथ केचिद्विवक्षात्श्चान्यथा प्रविविश्वते ॥ विरोधे गुणवादस्स्यादनुवादोऽवधारिते । भूतार्थवादस्तद्धानादर्थवादस्त्रिधेत्यपि ॥