मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

वाक्यवादः 493 अत्रान्विताभिधानं स्यात् क्रियासंसृष्टपक्षयोः । चतुर्ष्वप्यवशिष्टेषु पक्षेष्वभिहितान्वयः ॥ प्रतिभायां त्वेकरसा प्रतिपत्तिरुदेत्यतः । न तत्र काचिच्चर्चाऽस्ति मतयोरुभयोरपि ॥ ये मीमांसकवाक्यार्थविकल्पा भावनादयः । तेऽप्यत्रान्तर्भवन्तीति न स्यादधिककल्पना ॥ क्रियैव भावना तत्र प्रकृतिप्रत्ययार्थयोः । विवादः केवलं वैयाकरणानां तु तैस्सह ॥ नियोगाद्यास्तु वाक्यार्थाः लिङादियुतवाक्यगाः । न सर्ववाक्यविषया इति तेष्विह नादरः ॥ अनादितद्वाक्यार्थविकल्पोत्थैरुपप्लवैः । बहीरूपतयाऽध्यस्तैः क्रमवद्भिरिवाक्रमैः ॥ पदार्थैश्चित्रित इव विकल्पोल्लेखलक्षणः । आकारो बहिरध्यस्तः निरंशश्शाक्यसम्मतः ॥ वाक्यार्थो यः प्रायशोऽसौ प्रतिभायास्सहोदरः । अथातो वाक्यवाक्यार्थसंसर्गस्य विकल्पना ॥ 6 तत्रानवयवे स्फोटे तदर्थे प्रतिभात्मके । वाक्येऽप्यथच वाक्यार्थे संबन्धोऽध्यासलक्षणः ॥ एके तादात्म्यमिच्छन्ति परे परिणतिं विदुः । तद्विम्बप्रतिबिम्बत्वं वेति कैश्चिद्विकल्प्यते ॥