मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

निषेधवाक्यार्थः नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं तथाचाब्राह्मणं नय । इत्यादावीक्षणाद्विप्रात् अन्यद्वस्त्ववगम्यते ॥ ईक्षणव्यतिरिक्ता हि क्रिया तत्राप्यपेक्षिता । प्रत्यासत्तेर्न संकल्पमतिक्रम्यावगम्यते ॥ तथैव क्षत्रियाद्यर्थः पर्युदस्तः प्रतीयते । नामधात्वर्थयोगी च नञ्तोऽन्यार्थगोचरः ॥ 2 लिङाद्यन्याख्यातयोगे चाभावार्थः प्रतीयते । तत्र चाज्ञातसंदिग्धविपरीतार्थवारणम् ॥ अस्तिनास्तीतिसंदेहे पाक्षिकास्तित्वबोधनम् । निवर्त्यते नञा यद्वा नास्तितैवोच्यते सती ॥ निवर्ततेऽस्तिताबुद्धिः मृगतृष्णादिबुद्धिवत् । अज्ञानादिनिवृत्तिश्च दृष्टा मानान्तरेऽपि हि ॥ 3 विधिना युज्यते यत्र न हन्यान्न पिबेदिति । नात्राभावार्थता यस्मात्प्राप्तं हि प्रतिषिध्यते ॥ रागादिना यदि प्राप्तं पानं च हननं च वा । कथं वा कथ्यते तत्राभावो भावनिवर्तितः ॥ यदि नानुष्ठास्यतेऽत्र प्राप्तिर्नैव प्रसिध्यति । तस्मादत्र निषेधार्थतत्त्वमेतन्निरूपितम् ॥ सच केशेषु पुरुषं गृहीत्वा विनिवर्तयन् । चिकीर्षिताच्च व्यापारात् अभावं स्थापयत्यपि ॥