मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

अन्यथैव प्रवर्तन्ते भावाभावधियोऽपराः । व्यवस्थितबहिर्वस्तु परिच्छेदफलात्मिकाः ॥ अन्यथाऽनागतोत्पाद्यभावप्रेरणवारिका । अन्तस्संकल्पमूलात्मा वृत्तिर्विधिनिषेधयोः ॥ एतदुक्तं भवत्यत्र न्यायरत्नाकरोदितम् । यथा विधिर्विधेयस्य चेष्टहेतुत्वसिद्धये ॥ प्रमाणीभूय संकल्पं पुंसोऽनुष्ठानगोचरम् । जनयित्वा तेन पुंसा व्यापारं कारयन् स्वयम् ॥ तत्र कारकहेतुस्स्यात् निषेधोऽपि तथैव हि । निषिद्धस्यानिष्टहेतुभावे मानं भवन् ततः । अननुष्ठानसंकल्पं वैराग्याज्जनयन् पुनः । तदभावव्यवस्थां च करोतीति सुनिश्चितम् ॥ तथाच यदि रागादिप्राप्तं विध्यर्थलक्षणम् । कर्तव्यत्वं लिङाऽनूद्य नञा तस्य निषेधनम् ॥ यदिवाऽत्र नञर्थस्य वर्जनस्य विधेयता । लिङाऽवबोधः द्वेधाऽपि व्यापारेऽनर्थहेतुताम् ॥ कल्पयन् अननुष्ठानसंकल्पजननात्परम् । निवारणं स्यादित्येतन्निषेधस्य निरूपणम् ॥ 4 इयत्प्रयासहेतुश्च वक्ष्यमाणो विनिश्चितः । अवस्तुत्वादभावस्य न नृशृङ्गं नियुज्यते ॥