मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

प्रयोजनवाक्यार्थः 51

नोपादेयं नैव हेयं न कार्यं नापि कारणम् । को विधिः को निषेधोऽत्र प्रख्योपाख्याविवर्जिते न कलञ्जं भक्षयेदित्येवमादिरपार्थकः । नियोग इति हि प्राहुरभावावस्तुवादिनः ॥ विहितस्याननुष्ठानान्निन्दितस्य च सेवनात् । अनिग्रहाच्चेन्द्रियाणां नरः पतनमृच्छति ॥ इत्यादिस्मृतिवाक्यार्थभङ्गो भाष्यकृतामपि । अभावावस्तुसिद्धान्तमूलदोषनिबन्धनाः ॥ अभावः कारणं कार्यं वस्तु येषां विपश्चिताम् । तेषां पुनः नवीनानां प्रयासो नैव कश्चन ॥ यस्याभावोऽधिकरणं यस्य भावान्तरं च वा । सर्वं तद्विषयं ज्ञेयं न विचारोऽत्र कश्चन ॥ अत्र राणककारेण प्रोक्तं भङ्ग्यन्तरं त्विदम् । स्वकाले यदकुर्वन् तत् करोत्यन्यदचेतनः ॥ प्रत्यवायोऽस्य तेनैव नाभावेन स जन्यते । इत्युक्तं तदपि प्रोक्ताभावतत्त्वविकल्पना ॥

(105) प्रयोजनवाक्यार्थः 1 अथ नैयायिकमते फलमेव प्रवर्तकम् । सम्मतं तत्र सारांशसंग्रहोऽप्यवधार्यताम् ॥