मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मोक्षसाधनम् ५५९ अज्ञानादिह संसारः ज्ञानादेव परिक्षयः । प्रधानसाधनं मोक्षे ज्ञानमेते प्रचक्षते ॥ तच्च साक्षात्काररूपमित्यत्र न विकल्पना । बन्धस्य कारणं यस्मात्साक्षात्कारात्मको भ्रमः ॥ ६ तत्सत्त्वपुरुषान्यत्वख्यातिस्स्यादिति कापिलाः । ईश्वरप्रणिधानं वा तत्तु पातञ्जला विदुः ॥ स तत्त्वनिर्णय इति गम्भीरन्यायवेदिनः । ईश्वरोपासनं वा स्यात्सादृश्यादिति केचन ॥ तत्त्वदृष्टिर्मुक्तिहेतुस्स्यान्निरीश्वरवादिनाम् । तत्त्वधीमूलकोपास्तिः स्वतन्त्रेश्वरवादिनाम् ॥ ७ अविद्यया तु संसारो विद्यया मोक्षसंभवः । इति सामान्यतस्सिद्धेऽप्यत्र सूक्ष्मं विदुर्विदः ॥ तत्त्वनिर्णयमात्रेण नाविद्या विनिवर्तते । अविद्येश्वरस्याज्ञामतिवर्त्य प्रवर्तनात् ॥ तन्निग्रहोपशान्त्यर्थं तदुपासनमिष्यते । तस्यैव साधनं तत्त्वनिर्णयो न तु मुक्तये ॥ ८ सामान्यतस्तत्करणविकल्पोऽत्र विविच्यते । प्रसंख्यानं विदुः केचित्प्रत्ययाभ्यासलक्षणम् ॥ तच्च ध्यानं भावना सा सैवोपास्तिः ध्रुवा स्मृतिः प्रसंख्यानेन सहितं मन एवेति के चन ॥