भारतकोश
मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

Manameyodaya of Narayana Bhatta with Commentary

नारायण भट्ट एवं नारायण पण्डित द्वारा

DevanagariHindipublished672 पृष्ठ

पृष्ठ 85, कुल 672 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 85

सांख्यदर्शनम् ४३ विज्ञानादातिरेकश्चेत्यादिरन्यत्र विस्तरः ॥ 5 अथात्र नव्यसिद्धान्तविशेषांशो विविच्यते । अनुमानागमाभ्यां च सिद्ध्यत्यत्र महेश्वरः ॥ नेश्वरादतिरिच्यन्ते दिक्कालाकाशशब्दिताः । त्रसरेणौ विश्रमेण न ह्रस्वपरिमण्डले ॥ सत्ता नाम न सामान्यं विशेषो नातिरिच्यते । नाना च समवायस्स्यात् प्रागभावो न सम्मतः ॥ शक्तिस्संख्या च कार्यत्वं कारणत्वं तथैवच । स्वत्वं च प्रतियोगित्वं विषयत्वादयोऽपिच ॥ अतिरिच्यन्त इत्याहुः स्पार्शनो वायुरुच्यते । त्रसरेणुर्मनो भूतं मूर्तं भूतमितीर्यते ॥ रूपाद्यो नानुद्भूताः नापिच व्याप्यवृत्तयः । चित्रं च नातिरिक्तं स्यादित्याद्यन्यत्र विस्तरः ॥ (५) सांख्य दर्शनम् 1 अथ कापिलसिद्धान्ते प्रमेयपरिकल्पना । प्रायेण विदिताऽप्यत्र मीमांसार्यै निरूप्यते ॥ चतुर्विधः पदार्थः स्यात्कश्चित्प्रकृतिरेवहि । प्रकृतिर्विकृतिः कश्चित् कश्चिद्विकृतिरेवच ॥ अन्योऽनुभयरूपस्स्यात् षष्टितन्त्रस्य संग्रहः । पञ्चविंशतितत्त्वानापि संक्षेपलक्षणः ॥