मनुस्मृति (कुल्लूकभट्ट टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

२४ मनुस्मृति । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां यः परः स महेश्वरः ॥ ' इत्यादि वचन भी सूक्ष्मदृष्टि से विचारणीय हैं ॥ उपपुराणों के विषय में कौर्म वचन— ' आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिंहं ततः परम् । तृतीयं नान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम् ॥ चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् । दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदीयमतः परम् ॥ कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् । ब्रह्माण्डं वारुणं चैव कालिकाद्वयमेव च ॥ माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् । पाराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम् ॥' तथा ब्रह्मवैवर्त वचन— ' आद्यं सनत्कुमारं च नारदीयं द्वितीयकम् । तृतीयं नारसिंहाख्यं शैवधर्मं चतुर्थकम् ॥ दौर्वासं पञ्चमं षष्ठं कापिलेयमतः परम् । सप्तमं मानवं प्रोक्तं शौक्रमष्टममेव च ॥ वारुणं नवमं प्राहुर्ब्रह्माण्डं दशमं स्मृतम् । कालीपुराणं च तत एकादशमुच्यते ॥ वासिष्ठलैङ्गं द्वादशं माहेशं तु त्रयोदशम् । साम्बं चतुर्दशं प्रोक्तं सौरं पञ्चदशं स्मृतम् ॥ पाराशर्यं षोडशमं मारीचं तु ततः परम् । अष्टादशं भार्गवाख्यं सर्वधर्मप्रवर्तकम् ॥' ...नसंहिता के अनुसार १६ उपपुराण हैं। कूर्म के अनु- द्वपुराण हैं उनमें 'वासिष्ठलैङ्ग' की गणना नहीं परन्त्र कूर्म के अनुसार भी १८ उपपुराण हैं उनमें...