संक्षिप्त मार्कण्डेय पुराण
Markandeya Purana
महर्षि वेदव्यास द्वारा
पृष्ठ 199, कुल 296 में से
संदर्भ में पढ़ें• इन्द्रादि देवताओं द्वारा देवीकी स्तुति • १९९ ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र- खड्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैः बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम्। शूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम्। अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापि यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड- वक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥१२॥ योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥ २० ॥ दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकराल- दुर्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि शीलं मुद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः। रूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः। प्राणान्मुमोच महिषस्तदतीव चित्रं वीर्यं च हन्तृ हृतदेवपराक्रमाणां कैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥ १३ ॥ वैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥ २१॥ देवि प्रसीद परमा भवती भवाय केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य सद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि। रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र। विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेत- चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा न्नीतं बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥ १४ ॥ त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥ २२ ॥ ते सम्मता जनपदेषु धनानि तेषां त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन तेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः। त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा। धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारा नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्त येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥ १५ ॥ मस्माकमून्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥ २३ ॥ धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्मा- शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके। ण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति। घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ २४ ॥ स्वर्गं प्रयाति च ततो भवतीप्रसादा- प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे। ल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥ १६ ॥ भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ २५ ॥ दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते। स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि। यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ २६ ॥ दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्या खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके। सर्वोपकारकरणाय सदाऽऽर्द्रचित्ता ॥ १७॥ करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥ २७ ॥ एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैते ऋषि कहते हैं- ॥ १॥ अत्यन्त पराक्रमी कुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम्। दुरात्मा महिषासुर तथा उसकी दैत्य-सेनाके देवीके संग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तु हाथसे मारे जानेपर इन्द्र आदि देवता प्रणामके मत्वेति नूनमहितान् विनिहंसि देवि ॥ १८ ॥ लिये गर्दन तथा कंधे झुकाकर उन भगवती दृष्ट्वैव किं न भवती प्रकरोति भस्म दुर्गाका उत्तम वचनोंद्वारा स्तवन करने लगे। उस सर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम्। समय उनके सुन्दर अङ्गोंमें अत्यन्त हर्षके कारण लोकान् प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूता रोमाञ्च हो आया था ॥ २ ॥ [देवता बोले-]'सम्पूर्ण इत्थं मतिर्भवति तेष्वपि तेऽतिसाध्वी ॥ १९ ॥ देवताओंकी शक्तिका समुदाय ही जिनका स्वरूप