मुद्गल पुराण (अष्टावतार चरितम्)

खं. ९ अ. २७ पान ७४

प्रणम्य स्वस्थानं ययौ भानुर्विदर्भपः । वैश्यो मुनिवने तत्र सुष्वाप विनयान्वितः ॥७॥ प्रातः काले पुनः स्नात्वा कृत्वा नित्यक्रियां द्विजाः । मौद्गलं श्रोतुकामास्ते आययुर्हर्षसंयुताः ॥८॥ तैः साकं भीमवैश्योऽपि राजभीत्या समाययौ । शुश्राव मौद्गलं तत्र पुराणं विस्मितोऽभवत् ॥९॥ मौद्गलस्य पुराणस्य श्रवणेन दुरात्मनः । बुद्धिभेदो बभूवाऽपि स तत्रैव स्थितोऽभवत् ॥१०॥ विचारमकरोचित्ते भीमः पापपरायणः । अहो वैश्योऽहमानंदात् किं करोमि दुरात्मवान् ॥११॥ पापिनो नरकं यांति नरा नास्त्यत्र संशयः । नरदेहं समासाद्य धर्मं कुर्यात् स मानवः ॥१२॥ एवं विचार्य तत्रैव मौद्गलश्रवणे रतः । त्यक्त्वा स्त्रीपुत्रकार्यं स गणेशे लालसोऽभवत् ॥१३॥ फाल्गुन्यां पूर्णिमायां तत् पुराणं पूर्णमाभवत् । मेधातिथिः प्रतिपदि द्विजान् संभोज्य हर्षितः ॥१४॥ स कृत्वा पारणं सर्वान् विसृज्य गणपे रतः । नित्यं गणेश्वरं भक्त्या पूज्य भक्तिपरोऽभवत् ॥१५॥ भीमः स्वगृहमागत्य त्यक्त्वा पापात्मकं परम् । कर्म स्वधर्मसंयुक्तो बभूव गणपे रतः ॥१६॥ मौद्गल- श्रवणेनैव सर्वपापविवर्जितः । बभूव धर्मशीलश्च गाणपत्यो महायशाः ॥१७॥ शरीरांते गणेशानमगमद्वैश्यजः परम् । ब्रह्मभूतो बभूवाऽपि दृष्ट्वा विघ्नेश्वरं मुने ॥१८॥ मौद्गलं सततं श्रुत्वा चैवं नानाजनादयः । बभूवुः पुण्यशीलाश्च किल ब्रह्मणि तन्मयाः ॥१९॥ तत्राऽहं कति ते ब्रूयां शक्तो वक्तुं न को भवेत् । नानेन सदृशं किंचिज्जानीहि त्वं महामुने ॥२०॥

॥ ओमिति श्रीमदान्ते पुराणोपनिषदि श्रीमन्मौद्गले महापुराणे नवमे खंडे योगचरिते योगामृतार्थशास्त्रे दक्षमौद्गलसंवादे माघादिसार्धमासे मौद्गलपुराणश्रवणमाहात्म्यवर्णनं नाम षड्‌विंशोऽध्यायः ॥

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ सूत उवाच । महायोगी भाद्रपदे पुलस्त्यो गणपे रतः । प्रतिपत्तो गणेशं संपूज्यारभत मौद्गलम् ॥१॥ तत्र विप्रादयो विप्र श्रवणार्थं समाययुः । यथाविधि जनाः सर्वे शुश्रुवुर्भक्तितत्पराः ॥२॥ अर्थेन संयुतं नित्यं मौद्गलं मुनिसत्तमः । कथयामास हर्षेण गणेशार्थविचक्षणः ॥३॥ तत्र सर्पो बिले संस्थः शुश्राव भयसंयुतः । कस्मिंश्चिदिवसे विप्र भाग्येन प्रेरितः पुरा ॥४॥ मुनयः सुषुपुः सर्वे रात्रौ सर्पो बहिः शनैः । निर्जगाम ययौ मार्गे स्वेच्छया सुख-