मुकुन्दमाला स्तोत्रम् (कुलशेखर आलवार - संस्कृत मूल एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

మాట్లాడ గలిగితిని. (భగవంతుని నవ్వుతో గూడిన వానిగా ధ్యానింపు మని నారదుడు ధ్రువుని కుపదేశించెను). ఎవ్వరై నను మిగుల నవ్వుచుండిరేని అత్యాశ్చర్యమున దేలుచుండు నట్టి వారికి ఇతరుల మాట చెవికెక్కదు. నవ్వుకొంచెమయి నను లేకుండు పక్షమున నేదో కోపముండుటచేత నితరులు చెప్పుమాట వారి చెవికెక్కదు. మందహాసముతో నుండున ప్పుడు మనఃప్రసాద కాలముగ నుండును. అదియే మిగుల సంతోషకాలము. స్వామీ! నీ విట్లే మందహాసముతో నున్నా డవు. కనుక నే నింత చనవుతో మాట్లాడుచున్నాను. స్వామి : నా ముఖమున గల సంతోషమును జూచి యడుగునట్లు చెప్పుచున్నావు. నేను సంతోషముఖమును జూపకుంటినేని యెట్లడిగియుండవా? కుల : స్వామీ! ప్రహ్లాదుడు నృసింహమూర్తిని జూచి "స్వామీ! బాలుడను, అసురుడను. అందునను ద్వేషియొక్క పుత్తుఁ డను. ఇట్టివాడనగు నాకు నిన్ను స్తోత్రము చేయుటకు ఏమియు తెలియదు. బ్రహ్మాదులు మాత్రము నీ మాహా త్మ్యము నెఱిగి స్తుతించినారా? ఏదో కొంత స్తోత్రముచే యవలెనని చేయుదురు. వేదములకు నిన్ను పొగడతరమా? కాన నిన్ను స్తుతించుటకు నేను అర్హుడనుగాను. చిన్నబిడ్డస్తో త్రమునకు సంతసించుడు వని చేసితి" నని విన్నవించెను. నేనును అట్లే సమయము చూచి స్తుతించినచో నీకృపారస మును జూపుదు వని తలంచితిని. స్వామి : శ్రీవల్లభేతి యను మొదటి శ్లోకము మొదలు విశేషముగ స్తుతించుచున్నావు. నేను మిగుల ఘనుడనే యగుదునా? కుల : స్వామీ! నీవు పరాత్పరుడవు.

---

देवनागरी-प्रतिलिप्यन्तरणम् (Devanagari Transliteration)

माट्लाड गलिगितिनि. (भगवन्तुनि नव्वुतो गूडिन वानिगा ध्यानिंपु मनि नारदुडु ध्रुवुनि कुपदेशिंचेनु). एव्वरै ननु मिगुल नव्वुचुंडिरेनि अत्याश्चर्यमुन देलुचुंडु नट्टि वारिकि इतरुल माट चेविकेक्कदु. नव्वुकोंचेमयि ननु लेकुंडु पक्षमुन नेदो कोपमुंडुटचेत नितरुलु चेप्पुमाट वारि चेविकेक्कदु. मंदहासमुतो नुंडुन प्पुडु मनःप्रसाद कालमुग नुंडुनु. अदिये मिगुल संतोषक़ालमु. स्वामी! नी विट्ले मंदहासमुतो नुन्ना डवु. कनक ने निंत चनवुतो माट्लाडुचुन्नानु. स्वामि : ना मुखमुन गल संतोषमुनु जूचि यडुगुनट्लु चेप्पुचुन्नावु. नेनु संतोषमुखमुनु जूपकुंटिनेनि येट्लडिगियुंडवा? कुल : स्वामी! प्रह्लादुडु नृसिंहमूर्तिनि जूचि "स्वामी! बालुडनु, असुरुडनु. अंदुननु द्वेषियौक्क पुत्तुఁ डनु. इट्टिवाड़नगु नाकु निन्नु स्तोत्रमु चेयुटकु एमियु तेलियदु. ब्रह्मादुलु मात्रमु नी माहा त्म्यमु नेऱिगि स्तुतिंचिनारा? एदो कोंत स्तोत्रमुचे यवलेननि चेयुदुरु. वेदमुलकु निन्नु पोगडतरमा? कान निन्नु स्तुतिंचुटकु नेनु अर्हुडनुगानु. चिन्नबिड्डस्तो त्रमुनकु संतसिंचुडु वनि चेसिति" ननि विन्नविंचेनु. नेनुनु अट्ले समयमु चूचि स्तुतिंचिनचो नीकृपारस मुनु जूपुदु वनि तलंचितिनि. स्वामि : श्रीवल्लभेति यनु मोदटि श्लोकमु मोदलु विशेषमुग स्तुतिंचुचुन्नावु. नेनु मिगुल घनुडने यगुदुना? कुल : स्वामी! नीवु परात्परुडवु.