नलचम्पू / दमयन्ती-कथा (त्रिविक्रम भट्ट - विषमपदप्रकाश व्याख्या सहित सम्पूर्ण ७ उच्छ्वास)

९६ . नलचम्पूः । एवमस्य हरस्येव करस्थं कृत्वाशेषमण्डलमनवरतविख्यातविजया- भिनन्दिनः, सुन्दरकैलासनाभिरम्यवनान्तरेषु विहरतः, मदननिरुद्ध- नैषधीपीनोच्चकुचकुम्भावष्टम्भमसृणितवक्षःस्थलस्य सुखेनाभिक्रामन्ति दिवसाः ॥ क ॥ कदाचिच्चतुरुदधिवेलावलयितवसुंधराविख्यातमपत्यमभिलषन्नना- दरचरणाङ्गुष्ठनिष्ठ्यूतकैलासोन्मूलनागतपतद्दशवदनविरसविरुतविह- सितामरमण्डलीमहितमहिमानमनवरतविर्रिश्चिरचितविचित्रनामसा- मवस्तुतिं॑मनवरतसकललोककल्याणकामधेनुमनुपमवर्चसमर्चयां- चकार भगवन्तमम्बिकापतिम् ॥ ख ॥ अतिभक्तितोषितहरलब्धवरश्च निरुपमरूपयानुरूपया रूपवत्यभि- धानया प्रधानया प्रियया सह मकरकेतनकेलिफलमनुभवन्नतिचिर- मासांचक्रे ॥ ग ॥ अतिक्रामति तु कियत्यपि समये संपन्नसत्त्वा समपद्यत रूपवती॥घ॥ तेन च संमस्तसंसारसारवस्तु धृतकान्तिकणकलितगर्भारम्भेण, नारायणाभिरिव विरञ्चोत्पत्तिकमलकन्दबन्धेन, कल्पपादपलतेव पल्लवारम्भोच्छ्वासेन, मनाङ्ञ्छेदुरितोदरा रराज राजीविनयना राजपत्नी ॥ घ ॥ एवमस्येति ॥ करे रजभागे स्थितमशेषं मण्डलं देशम् । अनवरतप्रथित- विजयैर्हृष्टस्य । कं जलम् । एला लता । असनः पीतमालः । तैः सुन्दरैरभिरम्येषु काननविशेषेषु । विचरतस्तस्य सकामनिषधस्त्रीपीनोच्चकुचकुम्भयोरवष्टम्भेन मसृ- णितं वक्षःस्थलं यस्य तथोक्तस्य सतः सुखेन यान्ति दिवसाः । विहरणकृतमिह हरेण सहौपम्यम् । तदा । करः पाणिः । शेषाख्यो नागः । तस्य मण्डलं कुण्ड- लाकारं वपुः । विजया गौरीसखी । नन्दी हरप्रतीहारः । कैलासो गिरिः । नाभिमुल्यार्थः ॥ क ॥ कदेति ॥ निष्ठ्यूतं निरसनम् । 'निष्ठापितम्' इति पाठे तु निःशेषेण स्थाप- नम् । अविरतम् । विचित्रनामभिर्भर्ग-भगवन्त्रिेत्रादिभिः । सामवेदार्थैश्च। विरञ्चेन विरचितस्तुतिम् ॥ ख ॥ १ 'एवं तस्य'. २ 'विजयानन्दिनः'. ३ 'कदाचिदपि'. ४ 'विरुति'. ५ 'अविरत'. ६ 'विरञ्चि'. ७ 'विरचित'. ८ 'अनवरतमवनत'. ९ 'रूपया च'. १० 'सकल'. ११ 'कणकलाप'. १२ 'विरिञ्च'.