भारतकोश
नलचम्पू / दमयन्ती-कथा (त्रिविक्रम भट्ट - विषमपदप्रकाश व्याख्या सहित सम्पूर्ण ७ उच्छ्वास)

नलचम्पू / दमयन्ती-कथा (त्रिविक्रम भट्ट - विषमपदप्रकाश व्याख्या सहित सम्पूर्ण ७ उच्छ्वास)

Nala Champu (Damayanti Katha) of Trivikrama Bhatta with Commentary

त्रिविक्रम भट्ट द्वारा

DevanagariHindipublished258 पृष्ठ

पृष्ठ 237, कुल 258 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 237

सप्तम उच्छ्वासः। २१५ 'कन्यामन्यानुरक्तां कथममृतभुजो मानुषीं कामयन्ते तन्वङ्गीः सस्मितास्याः स्मरविवशदृशो नाकनारीर्विहाय। वक्तुं खेदादिवैतद्दिनपतिरधिकं व्रीडयैवावनम्रः कोपेनेवारुणांशुः प्रविशति वरुणस्यालयं पश्चिमाब्धिम् ॥२६॥' राजा तु तदाकर्णयन्, अवतीर्य सौधशिखरतलाल्लीलापदप्रचारेण संध्यावन्दनैविधिरामोपविष्टजैपदद्विजजनसनाथसैकते सरित्संगमे संध्याह्निकमकरोत् ॥ क ॥ ततश्च पश्चिमायां दिशि स्फुरति संध्यारागे, रुधिरासवपिपासया कालवेतालमण्डलीव प्रधावमाना, त्रिभिः स्रोतोभिः प्रवृत्तया गङ्गया सह संघर्षादिवानैकैः स्रोतसां सहस्रैर्गगनतलमिव प्लावयन्ती कालि- न्दीव, व्यजृम्भत तिमिरपटलपङ्क्तिः ॥ ख ॥ अनन्तरं च चन्द्रमसा गर्भिणी पौरंदरी दिक्केतकीपुष्पपत्रपाण्डि- मानमंगमत् ॥ ग ॥ उल्लास चै चण्डतरमारुतान्दोलितोदयाद्रिद्रुमकुसुमकिंजल्करेणु- राजिरिव कपिशा शशाङ्कद्युतिः ॥ घ ॥ अथ क्रमेण पूर्वपयोधिपुलिनाद्राजहंस इव गगनमन्दाकिनी मुच्च- लितः, केसरिकिशोर इवोदयगिरिगुहागह्वरात्तिमिरकरियूथपृष्ठलग्नः, स्फटिकमयः पूर्णकुम्भ इव जगद्विजयप्रस्थानस्थितस्य मङ्गलाय मकर- कतोः केनापि सज्जीकृतः, श्रीखण्डपिण्ड इव मण्डनाय माहेन्द्रदिशा हस्तश्लेषोपलालितः, शङ्खिकापुष्पस्तबक इव गगनश्रिया श्रवणे संयो- जितः, कुम्भ इवैकः प्राचीवनविहारिसुरकरीन्द्रस्य प्रकटतां गतः, वासरविरामवल्लीमुल्लय कन्द इवोद्धतो निशाशवरिकया, पाण्डुपुष्पा- क्षतगुञ्जापुञ्ज इव सिद्धवधूभिरुदयाचलंचतुष्पथे विरचितः, गण्ड- शैल इव कैलासशिखराल्लुठित्वागतः, सीमन्तमौक्तिकमिव पूर्वदि- ङ्मुखस्य, सितातपत्रमिव पूर्वाशाधिपतेः पुरंदरस्य, क्रीडामौक्ति- कन्यामन्येति ॥ 'वक्तुं खेदात्' इत्यस्योपयोगि 'वरुणस्यालयम्' इति । वाचो हि श्रोतारमपेक्षन्ते ॥ २६ ॥ अनन्तरमिति ॥ गर्भिणी हि केतकपत्रवत्पाण्डुतां धत्ते ॥ ग ॥ अथेति ॥ वनगहने हि विचरतः करिणः प्रायेणैक एव कुम्भस्थलविभागो १ 'गाङ्गः'. २ 'विधीति क्वचित्'. ३ 'नृपद्विज'. ४ 'मगात्'. ५ 'प्रचण्ड'. ६ 'यूथशङ्कया'. ७ 'माहेन्द्रदिशा'. ८ 'पुष्प इव'. ९ 'गच्छतः'. १० 'चलचलच्चतुः'. CC-0. Prof. Satya Vrat Shastri Collection, New Delhi. Digitized by S3 Foundation USA