निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

११४ २ अ० ६ पा० ४ ख० । “अहश्च कृष्णं” रात्रिः, शुक्लं “च-अहः-अर्जुनं विवर्त्तेते रजसी” “वेद्याभिः” वेदितव्याभिः प्रवृत्तिभिः “वैश्वानरो जायमानः” इव उद्यन् आदित्यः सर्वेषां ज्योतिषां “राजा” अवाहन् “अग्निः ज्योतिषा तमांसि” ॥ [ निघ० ] अद्रिः ( १ )। ग्रावा ( २ )। गोत्रः ( ३ )। - वलः ( ४ )। अश्मः ( ५ )। पुरुभोजाः ( ६ )। वलिशानः ( ७ )। अश्मा ( ८ )। पर्वतः ( ६ )। गिरिः ( १० )। व्रजः ( ११ )। चरुः ( १२ )। वराहः ( १३ )। शम्बरः ( १४ )। रौहिणः ( १५ )। रैवतः ( १६ )। फलिगः ( १७ )। उपरः ( १८ )। उपलः ( १६ )। चमसः ( २० )। अहिः ( २१ )। अभ्रम् ( २२ )। वलाहकः ( २३ )। मेघः ( २४ )। दृतिः ( २५ )। ओदनः ( २६ )। वृषन्धिः ( २७ )। व्ववः ( २८ )। असुरः ( २६ )। कोशः ( ३० )। इति त्रिंशन्मेघनामानि ॥ १० ॥ ( निरु० ) मेघनामानि उत्तराणि त्रिंशत् । ‘मेघः’ कस्मात् ? मेहति इति सतः । आ ‘उपरः’ ‘उपलः’ इति-एताभ्यां साधारणानि पर्वतनामभिः । ‘उपरः’ ‘उपलः’-मेघो भवति । उपरमन्ते अस्मिन्-