निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( २६ ) ४ अ० १ पा० १ ख० दावने (३२) अक्रूपारस्य (३३) शिशीते (३४) सुतुकः (३५) सुप्रायणाः (३६) अ- प्रायुवः (३७) च्यवनः (३८) रजः (३६) हरः (४०) जुहुरे (४१) व्यन्तः (४२) क्राणाः (४३) वाशी (४४) विषुणाः (४५) जामिः (४६) पिता (४७) शंयोः (४८) अदितिः (४९) एरिरे (५०) जसुरिः (५१) जरते (५२) मन्दिने (५३) गौः (५४) गातुः (५५) दंसयः (५६) तूताव (५७) चयसे (५८) वियुते (५९) ऋधक् (६०) अस्याः (६१) अस्य (६२) इतिद्विषष्टिः पदानि ॥ १ ॥ आद्यं नैघण्टुकं काण्डं व्याख्यातमतिविस्तरात् । अथैकपदिकं काण्डं व्याचक्षे हैन्दवीगिरा ॥ १ ॥ [निरुक्त-] ओ३म् । एकार्थमनेकशब्दम्— इत्येतदुक्तम् । अथ यानि अनेकार्थानि एकशब्दानि तानि अतोऽनुक्रमिष्यामः, अनवगतसंस्कारांश्च निगमान् । तद् “ऐकपदिकम्” इतिआचक्षते । जहा जघान—इत्यर्थः ॥१॥