पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

260 PAÑCASIDDHĀNTIKĀ XIII.42 41. Situated near-most, the Moon goes round in the shortest time, its orbit being the shortest. But Saturn situated farther-most, in its longest orbit, cannot move so fast, i.e. moves slowest. [मास-दिन-वर्षाधिपाः] मासाऽधिपा यथो (र्ध्वं) चन्द्रात् सौरादधश्च होरेशाः । ऊर्ध्वक्रमेण दिनपाश्च पञ्चमा वर्षपाः (षष्ठा) ॥ ४२ ॥ Lords of the Months, Days and Year 42. The successive Lords of the Month are the successive farther planets, beginning from the Moon. The Lords of the Horās are the successive nearer and nearer planets, beginning from Saturn. The successive fifth in the ascending order of its distance is the successive Lord of the Day. The sixth in its ascending distance order is successively the Lord of the year. Note. The month meant here is the sāvana month of 30 days, and the year, the sāvana year of 360 days. We get the lords of the horās; Saturn, Jupiter, Mars, Sun, Venus, Mercury, Moon, Saturn etc. the lords of the day, Sunday, Monday, etc., the lords of the months, Moon, Mercury, Venus, Sun, Mars, Jupiter, Saturn, Moon etc., and the lords of the year, Moon, Jupiter, Sun, Mercury, Saturn, Mars, Venus, Moon etc. [इति पञ्चसिद्धान्तिकायाम् वराहमिहिरविरचितायां त्रैलोक्यसंस्थानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥]¹ Thus ends Chapter Thirteen entitled ‘Situation of the Earth: Cosmogony’ in the Pañcasiddhāntikā composed by Varāhamihira 39-41. Quoted by Utpala on BS, 2, 41a. B. राशिशीघ्रनक्षत्रं (B2.3.शीघ्रं न) pp. 42-43 b. B.मध्यस्थः 39a. A. चन्द्रादूर्ध्ववुधसितं (A2. बुध) ; c. A.ऊर्ध्वस्तस्तुलजवो B1.2. चन्द्राधुधखित; B3. चन्द्राद्बुधस्वीत d. B.विवरति c. B. प्रागातरा (B3. प्राणां) A.B. om तथा; C.D. om न; A. स्तुल्यजवा; B.-ल्पजवा U.°जवोऽपि संस्थितस्तथा० d. A. ग्रहाः स्तु. B1.3. मण्डलर्गाः 40a. B1.3. तैलक 42a. A.B. मासाधिपो यथोर्ध्वां (B. द्धर्वाः) b. B. विपर. B. ना धुभ्या b. चन्द्रा c. B. मेम्यं स्या c. A.ऊर्ध्व; C.D. ऊर्ध्वं. A.दिनपा च; B. ष्पिपा च c-d. U.नेम्यां महदेवं संस्थितानि d. A.B. पंचमास्याः A.B.C.D. स्पष्टाः d. B.देवस्तिष्ठानि. A.°यूर्ध्व; B.°यूर्द्धम् 1.col. A. त्रैलोक्यसंस्थानं त्रयोदशोध्यायः B.C.D. इति (B.om इति) त्रै (B1.2. सै) लोक्यसंस्थानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः