पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

288 PAÑCASIDDHĀNTIKĀ XV.21 [वारज्ञानम्] दिनवारप्रतिपत्तिर्न समा सर्वत्र कारणं कथितम् । (नहोऽपि) भवति यस्मात् विप्रवदन्तेऽत्र दैवज्ञाः ॥ १७ ॥ द्युगणाद्दिनवाराप्ति (र्धु) गणोऽपि हि देशकालसम्ब (न्धात्) । ला(टा)चार्येणोक्तो यवनपुरे (ऽर्धा) स्तगे सूर्ये ॥ १८ ॥ Weekday 17. The determination of the weekday is not the same everywhere. As no reason is given in this matter too, even astrologers disagree among there- selves. The commencement of the day is fixed arbitrarily, as a matter of convention, like midnight, sun- rise, sunset, etc, following the custom of different peoples. 18. The weekday is obtained from the total days commencing from a stated point of time, of a particular day at a particular place. Ācārya Lāṭadeva has said that the day begins at the exact (mean) sunset at Yavanapura. This convention is that of the Romaka and the Pauliśa Siddhāntas, mentioned by VM in PS I 8-10, Lāṭadeva is said to have redacted these two siddhāntas. Yavanapura is Alexandria in Egypt, as can be fixed from the longitude correction for Ujjain in PS III. 13. see also I. 8 and note on p. 10 above. [दिनगणना] रव्युदये लङ्कायां सिंहाचार्येण दिनगणोऽभिहितः । यवनानां निशि दशभिर्मुहूर्तैश्च तद्गुरुणा ॥ १९ ॥ लङ्कार्धरात्रसमये दिनप्रवृत्तिं जगाद चार्यभटः । भूयः स एव सूर्योदयात्प्रभृत्याह लङ्कायाम् ॥२० ॥ देशान्तरसंशुद्धिं कृत्वा चेन्न घटते तथा तस्मिन् । कालस्याऽस्मिन् साम्यं (तै)रेवोक्तं यथाशास्त्रम् ॥ २१ ॥ 17-20. Quoted by Makkibhaṭṭa on 18-29. Quoted by Utpala on BS 2, pp. Si. Śekhara, 2.10. 31-32 17a. A. वारप्रतिपत्ति न ; B. वारप्रति पति न 18a. B. द्युगणांदिन b. M. कारणे कथिता B1.2. ०प्तिद्विगुणोपि; (B3. ०प्तिर्द्वि०) c. A.B.C.D.M. नेहापि b. A1. संवधा; A2. संबन्धा; B.D. M.U. सम्बन्ध: c. A.B1.2. लाजाचार्ये d. A.B. पुरेवा (B. या) स्तगे; M. चास्तगे