पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

XVI.11 XVI. SAURA : MEAN PLANETS 295

2-9 To get mean Jupiter, multiply the days from epoch by 100, and divide by 4,33,232. Revolutions etc. are got. Deduct 10‴ per revolution. Add 8ʳ 6° 20″, the mean at epoch (This is called kṣepa.) (A bīja correction is given by VM, to this, for which see verses 10-11, below.) To get Mean Mars, divide the days by 687. Revolutions etc. are got. Add 14‴ per revolution. Add 2ʳ 15° 35′ 0″, the mean at epoch. (See verses 10-11, below, for bīja correction.) To get mean Saturn, multiply the days by 1000 and divide by 1,07,66,066. Revolutions etc. are got. Deduct 5‴ per revolution. Add 4ʳ 2° 28′ 49″, the mean at epoch. (See verses 10-11, below, for bīja correction). To get the Śīghra of Mercury, multiply the days by 100 and divide by 8797. Revolutions etc. are got. Add 4½‴ per revolution. Add 4ʳ 28° 17′ 0″, the Śīghra at epoch. (See verses 10-11, below, for bīja correction.) To get the Śīghra of Venus, multiply the days by 10 and divide by 2247. Revolu- tions etc. are got. Add 10½″ per revolution. Add 8ʳ 27° 30′ 39″, the śīghra at epoch. (See verses, 10-11, below, for bīja correction).

[Apparatus Criticus — Column 1]

1a A. ॰र्धेवत्पां; B. धैवत्यां b. A. निर्णेर्किसिधांते; B. गणकसिद्धान्ते c. A. महमार्केण; B. मध्यमाकेसा 2a. B. जिवस्य B2. शताभ्यासं b. A1.C. ॰यमाग्निचिसागरैर्विभजेत्; B. ॰विभजेन d. A1. हतं A1. ॰ष्ट्र्द्धक्तं 3a. B. repeats words from previous verse: सौम्यस्य सप्ताभ्यस्तं द्वित्रियमाग्निसामरैः सहस्रगुणा a-b. D. गुणमृत् b. A. दतुरससून्युर्तु; B. रुतु॰ B. खैकः d. B1.2.D. शेषा मध्या 4a. B1.3. दशांश भगणे and one भगणे om by haplography b. B. ॰ध्यास्तसराः c. B. नमवः कुकुक्षु देया d. B1.3. शनैश्च B3. विशोध्य A. ॰ख्रु; B. स्युः 5a. B. ॰मंशं b. B3. ॰शतिवसु C.D. समेता c. B. ॰वेदाक्षलिप्ताः d. A. ॰धनेर्मध्यमास्येव; B. शने मध्यमस्त्वेयम् 6a. A. भामा लिप्त; B. मागाः लिप्त b. A.C.D. र्तवः; B. तवः; A. खमक्षोगरौ (A2. ॰क्षौ॰); B. तवः शेषसौ गरु विः

[Apparatus Criticus — Column 2]

C. खमक्षो गुरौ; D. खपछो गुरोः c. B. क्षेवः A. जमतिथि; B. यमतितिथि d. B. त्रिशद्य 7a. B. गुणितं c. B. ॰र्धपंचमौस्त॰ (B3. ॰स्तस. d. A. हतः; B. हतक्षिपा; C.D. क्षेप्याः 8a. B. गुणीते b. A. ॰वाश्वियमैः c. A1. अर्कैका॰; A2. 'अर्कैका d. A. विलिप्ता 9a. A. सिंहस्य; B. सिंहेस्य b. A. खरेन्वो; B. खरे देवो विलिप्तिका c. A. शोसितस्य; B3. शोषितस्य B. विकला d. A.B. पक्षा गुणा दहनाः (A. ताः) 10a. A.B. क्षेप्या B. विकला b. A.B. वर्षमाध्यम A.B. क्षितिजो 11a. A.B 1.2 पञ्चद्वयो; B3. ॰द्वयोः b. A.B. ॰स्ताश्वि B. चन्द्रयुक्ताः c. A.B. विकालिकाः d. A.B.C.D. om स्युः B. सुर —— प्जतिस्य (B3. पू). A.B.C.D. मध्यात् In D. ch. XVII of the Mss. and of C is continued as part of ch. XVII. with verse numbers duly altered.