पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

दुर्गा-सप्तशती (११/४६-४९)-भूयश्च शतवार्षिक्यामनावृष्ट्यामनम्भसि। मुनिभिः संस्तुता भूमौ सम्भविष्याम्ययोनिजा॥४६॥ ततः शतेन नेत्राणां निरीक्षिष्यामि यन्मुनीन्। कीर्तयिष्यन्ति मनुजाः शताक्षीमिति मां ततः॥४७॥ ततोऽहमखिलं लोकमात्मदेहसमुद्भवैः। भरिष्यामि सुराः शाकैरावृष्टेः प्राणधारकैः॥४८॥ शाकम्भरीति विख्यातिं तदा यास्याम्यहं भुवि। तत्रैव च वधिष्यामि दुर्गमाख्यं महासुरम्॥४९॥ जिनविजय महाकाव्य (संस्कृत चन्द्रिका ५/२)-ऋषिवारः तथा पूर्णं मर्त्याक्षौ वाममेलनात् (२०७७), एकीकृत्य लभेताङ्कः क्रोधी स्यात् तत्र वत्सरः। भट्टाचार्य कुमारस्य कर्मकाण्डैकवादिनः, ज्ञेयः प्रादुर्भवस्तस्मिन् वर्षे युधिष्ठिरे शके॥ ऋषि=७, वार =७, पूर्ण =०, मर्त्याक्षौ =२, (जैन) युधिष्ठिर शक (२६३४) से आरम्भ) के २०७७ वर्ष, अर्थात् ५५७ ईसापूर्व में कुमारिल भट्ट का जन्म। दुर्घटना-नन्दः पूर्णं भूः च नेत्रे मनुजानां (२१०९) च वामतः, मेलने वत्सरो धाता युधिष्ठिरशकस्य वै। भट्टाचार्य कुमारस्य कर्मकाण्डैकवादिनः, जातः पराभवस्तस्मिन् विज्ञेयो वत्सरे शुभे॥ मृत्यु-पश्चाद् पश्चादशे वर्षे शंकरस्य गते सति। भट्टाचार्य कुमारस्य दर्शनं कृतवान् शिवः॥ Jiṣṇugupta at time of Vikramāditya is given by Varāhamihira and Kālidāsa- वराहमिहिर- बृहज्जातक सप्तमोऽध्यायः- आयुर्दाय विष्णु (जिष्णु) गुप्तोऽपि चैवं देव स्वामी सिद्धसेनश्च चक्रे। दोषैश्चैषां जायते अष्टावरिष्टं हित्वा नायुर्विंशतेः स्याद् अधस्तात् || ७|| कालिदास-ज्योतिर्विदाभरण-अध्याय २२-ग्रन्थाध्यायनिरूपणम्- श्लोकैश्चतुर्दशशतै सजिनैर्मयैव ज्योतिर्विदाभरणकाव्यविधा नमेतत् ॥ २२.६ ॥ विक्रमार्कवर्णनम्-वर्षे श्रुतिस्मृतिविचारविवेकरम्ये श्रीभारते खधृतिसम्मितदेशपीठे। मत्तोऽधुना कृतिरियं सति मालवेन्द्रे श्रीविक्रमार्कनृपराजवरे समासीत् ॥ २२.७ ॥ **नृपसभायां पण्डितवर्गा-**शङ्कु सुवाग्वररुचिर्मणिरङ्गदत्तो जिष्णुस्त्रिलोचनहरो घटखर्पराख्य। अन्येऽपि सन्ति कवयोऽमरसिंहपूर्वा यस्यैव विक्रमनृपस्य सभासदोऽमो ॥ २२.८ ॥ सत्यो वराहमिहिर श्रुतसेननामा श्रीबादरायणमणित्थकुमारसिंहा। श्रविक्रमार्कनृपसंसदि सन्ति चैते श्रीकालतन्त्रकवयस्त्वपरे मदाद्या ॥ २२.९ ॥ **नवरत्नानि-**धन्वन्तरि क्षपणकामरसिंहशङ्कुर्वेतालभट्टघटखर्परकालिदासा। ख्यातो वराहमिहिरो नृपते सभायां रत्नानि वै वररुचिर्नव विक्रमस्य ॥ २२.१० ॥ Grandfather of Brahmagupta was most famous king Amśuvarman (103-33 BC) of Nepal during whose time Vik- ramāditya had started his samvat at Paśupatinātha in 57 BC. Huensang has described Amśuvarman as a king famous for knowledge who had written a book on grammar. By calculating time of Amśuvarman from start of Harṣavardhana rule (605-646 AD), his time is calculated after Huensang. Extract of ‘Nepal chronology’ by Kota Venkatachalam, 1953, Vijayawada. is given below- Nepal Kings- Gopāla-vamśa-(1) Bhuktamānāgata Gupta (4159-4071 BC), ***Ahīra-vamśa-***Three kings of India ruled for 200 years Kirāta-vamśa-(12) Yalambarā, (18) Jitedāstī-He died in Mahābhārata war on Pāṇḍava side. This is also described in Kirāta-parva under Vana- parva of Mahābhārata and famous epic Kirātārjunīyam of Daṇḍī. 7 kings ruled for 300 years (3437-3138 BC), Soma-vamśa-(41) Nimiṣa, (42) Mānākśa, (43) Kākavarman, (44-48)-Unknown, (49) Paśuprekśa Deva-In his pe-