पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 145, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ें( १३० ) पञ्चतन्त्रम् । बहवः पण्डिताः क्षुद्राः सर्वे मायोपजीविनः । कुर्य्युः कृत्यमकृत्यं वा उष्ट्रे काकादयो यथा ॥ ३११ ॥” बहुतसे क्षुद्र पंडित मायाजालसे जीविका करते हैं वे कृत्य अकृत्यको २ करडालतेहैं जैसे ऊंटमें काकादिकोंने किया ॥ ३११ ॥” दमनक आह-“कथमेतत् ?” सोऽब्रवीत्- दमनक बोला-“यह कैसे ?” वह बोला- कथा ११. अस्ति कस्मिंश्चिद्वनोद्देशे मदोत्कटो नाम सिंहः प्रति- वसतिस्म । तस्य च अनुचरा अन्ये द्वीपिवायसगोमायवः सन्ति । अथ कदाचित् तैः इतस्ततो भ्रमद्भिः सार्थभ्रष्टः क्रथनको नाम उष्ट्रो दृष्टः । अथ सिंह आह-“अहो ! अपूर्व- मिदं सत्त्वम् । तज्ज्ञायतां किमेतदारण्यकं ग्राम्यं वा” इति । तच्छ्रुत्वा वायस आह-“भोः स्वामिन् ! ग्राम्योऽयमुष्ट्रनामा जीवविशेषस्तव भोज्यः । तत् व्यापाद्यताम्” । सिंह आह- “नाहं गृहमागतं हन्मि । उक्तञ्च- किसी वनमें मदोत्कट नाम सिंह रहता था उसके अनुचर दूसरे गेंडे, कौए, गीदड थे । एक समय उन्होंने इधर उधर वनमें घूमते हुए अपने साथसे भ्रष्ट हुआ एक क्रथनक नामक ऊट देखा । तब सिंह बोला-“अहो ! यह बडा अपूर्व जीव है । सो जाना जावे यह ग्राम्य है या वनका” । यह सुन कौआ बोला-“भो स्वामिन् ! यह ग्राम्य पशु उष्ट्रनाम तुम्हारा भोज्य है सो मार डालो”। सिंह बोला-“मै घर आये हुएको नहीं मारूंगा । कहा है-- गृहे शत्रुमपि प्राप्तं विश्वस्तमकुतोभयम् । यो हन्यात्तस्य पापं स्याच्छतब्राह्मणघातजम् ॥ ३१२ ॥ घरमें विश्वासको प्राप्त भयहीन शत्रुभी प्राप्त हो तो उसके मारनेसे ब्रह्मह- त्याका पाप लगता है ॥ ३१२ ॥ तद्भयप्रदानं दत्त्वा मत्सकाशमानीयतां येन अस्यागम- नकारणं पृच्छामि” । अथ असौ सर्वैरपि विश्वास्य अभय-