पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 439, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ें( ४२४ ) पञ्चतन्त्रम् । कथा ५. कस्मिंश्चिद्देशे सिंहदम्पती प्रतिवसतः स्म, अथ सिंही पुत्रद्वयमजीजनत् । सिंहोऽपि नित्यमेव मृगान् व्यापाद्य सिंह्यै ददाति, अथ अन्यस्मिन्नहनि तेन किमपि न आसा- दितम् । वने भ्रमतोऽपि तस्य रविरस्तं गतः। अथ तेन स्वगृहं आगच्छता शृगालशिशुः प्राप्तः। तं च बालकोऽय- मिति अवधार्य यत्नेन दंष्ट्रामध्यगतं कृत्वा सिंह्या जीवन्त- मेव समर्पितवान् । ततः सिंह्या अभिहितं-“भोः कान्त ! त्वयानीतं किञ्चित् अस्माकं भोजनम्?”।सिंह आह-“प्रिये! मया अद्य एनं शृगालशिशुं परित्यज्य न किञ्चित् सत्वमा- सादितम् । स च बालोऽयमिति मत्वा न व्यापादितो विशे- षात् स्वजातीयश्च । उक्तञ्च-- किसी स्थानमें एक शेर शेरनी रहतीथी । उस समय सिंहिके दो पुत्र उत्पन्न हुए, सिंहभी नित्यही मृगोंको मारकर सिंहिको देता । तब एक दिन उसने कुछ नहीं पाया । तब उसको अपने घर आते गीदडका बच्चा मिला । यह बालक है यह निश्चय करके यत्नसे दाढोंके भीतर धारण करके सिंहिको जीताही देता हुआ । तब सिंही बोली--“भो स्वामिन् ! तुम कुछ हमारा भोजन लाये?”। सिंह बोला-“प्रिये ! आज इस शृगाल शिशुके सिवाय मुझे ओर कुछ नहीं मिला है । इसे भी बालक समझकर न मारा कारण कि सजातीय है। कहा है-- स्त्रीविप्रलिङ्गिवालेषु प्रहर्त्तव्यं न कर्हिचित् । प्राणत्यागेऽपि सञ्जाते विश्वस्तेषु विशेषतः ॥ ४१ ॥ स्त्री, ब्राह्मण और बालक इनपर कभी प्रहार नहीं करना चाहिये प्राणत्या- गभी हो तो भी विशेष कर विश्वासीपर तो प्रहार करेही नहीं ॥ ४१ ॥ इदानीं त्वं एनं भक्षयित्वा पथ्यं कुरु । प्रभातेऽन्यत किञ्चित् उपार्जयिष्यामि”। सा प्राह--“भो कान्त ! त्वया बालकोऽयं विचिन्त्य न हतः । तत् कथमेनमहं स्वोदरार्थे विनाशयामि । उक्तञ्च--