पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १२३ )

वा—पक्षान्तरे, अर्द्धसप्तमासान्—अर्द्धः सप्तमः येषां मासानां तान् अर्द्धसप्तमासान्, अधीत्य उत्सृजेयुः । अत्र छन्दसामुत्सर्गोपदेशात् अङ्गाध्ययनमनुज्ञायते ।

अथेमासृचं जपन्ति—

उभा कवी युवा यो नो धर्मः परापतत् । परिसख्यस्य धर्मिणो विसख्यानि सृजामह इति । १२

अथ—उत्सर्गानन्तरम्, आचार्यसहिताः शिष्याः इमाम् उभाकवी इत्यादिकाम ऋचं जपन्ति ।

मन्त्रार्थः—हे अश्विनौ ! युवाम् उभा—उभौ, कवी—क्रान्तदर्शिनौ, युवा—युवानौ, धर्मिणः—परस्परमनुकूलस्य परिसख्यस्य—मित्रभावस्य यः धर्मः सः नः—अस्मान्, परापतत्—प्राप्तः । तेन धर्मेण विसख्यानि—विद्वेषादीनि विषमाध्ययनादीनि वा सृजामहे—विसृजामहे—त्यजाम इत्यर्थः "सृज विसर्गे" । सख्यानि सृजामहे इति भावः । विसख्यानि विसृजामहे इति गुजरातिमुद्रणालयपाठः ।

त्रिरात्रं सहोष्य विप्रतिष्ठेरन् । १३

त्रिरात्रम्—अहोरात्रत्रयं, सह—एकत्र आचार्यसहिता शिष्याः उष्य—उषित्वा निवासं कृत्वा, विप्रतिष्ठेरन्—विविधस्थानं प्रति गच्छेयुः ।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां द्वितीयकाण्डे एकादशी कण्डिका ॥

---

( उत्सर्गः )

पौषस्य रोहिण्यां मध्यमायां वाष्टकायामध्यायानूत्सृजेरन् । १

पौषस्य—पुष्यनक्षत्रेण युक्ता पौर्णमासी यस्य मासस्य स पौषो मासः । तस्य मासस्य रोहिण्यां—रोहिणीनक्षत्रे, वा—पक्षान्तरे,