पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १३२ )

तं हरन्तं नान्तरेण गच्छेयुः । १८

हरन्तं—बलीन् उपहरन्तं, तं—गृहपतिम् आवसथ्याग्निं च अन्तरेण—मध्ये न गच्छेयुः प्राणिनः। ततः श्वादयोऽपि निवार्याः।

दर्व्याचमनं प्रक्षाल्य निदधाति । १९

दर्व्याः—पूर्वोक्तायाः, आचमनं—मुखं, प्रक्षाल्य—क्षालयित्वा, निदधाति—स्थापयति। शूर्पं न प्रक्षालयेत् अनुक्तत्वात्।

धानाः प्राश्नन्त्यसँस्क्यूताः । २०

असंस्क्यूताः—दन्तैरलग्राः, धानाः—भर्जितान् यवान् प्राश्नन्ति—अचर्वयन्तः भक्षयन्ति, ब्रह्मयजमानोल्काधाराः।

ततो ब्राह्मणभोजनम् । २१

व्याख्यातमेतत् ।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां द्वितीयकाण्डे चतुर्दशी कण्डिका ॥

—४०४—

( इन्द्रयज्ञः )

प्रौष्ठपद्यामिन्द्रयज्ञः । १

प्रौष्ठपद्यां—प्रौष्ठपदी—भाद्रपदपौर्णमासी तस्याम्, इन्द्रयज्ञः—इन्द्रयज्ञाख्यं कर्म भवति औपासनाग्नौ।

पायसमैन्द्रँ श्रपयित्वाऽपूपारँश्च । २

तस्यां—प्रौष्ठपद्याम्, ऐन्द्रं—इन्द्रदैवत्यं पायसं—पयसा सिद्धं चरुं, श्रपयित्वा—पक्त्वा, अपूपांश्च चतुरः श्रपयित्वा।

अपूपैस्तीर्त्वाऽऽज्यभागाविष्ट्वाऽऽज्याहुतीर्जुहोती- न्द्रायेन्द्राण्या अजायैकपदेऽहिर्बुध्न्याय प्रौष्ठपदाभ्यश्चेति । ३

अपूपैः प्रतिदिशम्, अग्निं स्तीर्त्वा—परिस्तीर्य, आज्यभागौ—आधारपूर्वकौ आग्नेयसौम्ययागौ कृत्वा इन्द्राय स्वाहा, इन्द्राण्यै स्वाहा