पारस्कर गृह्यसूत्र (मार्गदर्शिनी टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( ५२ )

(५) नमोऽस्तु बलिमेभ्यो हरामि स्वस्ति मेऽस्तु प्रजां मे ददतेदम् एभ्यः इति ।

शेषमद्भिः प्रप्लाव्य । १-१२-५

शेषम्—अवशिष्टं चरुम् अद्भिः—प्रणीताजलेन प्रप्लाव्य मज्जयित्वा।

ततो ब्राह्मण भोजनम् । १-१२-६

पूर्वं व्याख्यातम्।

इति पारस्करगृह्यसूत्रव्याख्यायां मार्गदर्शिन्यां प्रथमकाण्डे द्वादशी कण्डिका।

---

सा यदि गर्भं न दधीत सिहं॰ह्याः श्वेतपुष्प्या उपोष्य पुष्येण मूलमुत्थाप्य चतुर्थेऽहनि स्नातायां निशायामुदपेषं पिष्ट्वा दक्षिणस्यां नासिकायामासिञ्चति —

इयमोषधी त्रायमाणा सहमाना सरस्वती ।
अस्या अहं बृहत्याः पुत्रः पितुरिव नाम जग्रभमिति ।
१-१३-१

सा— भार्य्या यदि गर्भं न दधीत—न धारयेत् तदा पुष्येण—पुष्यनक्षत्रेण युक्ते चन्द्रमसि ताम् उपोष्य— उपवासं कारयित्वा श्वेतपुष्प्याः—श्वेतानि पुष्पाणि यस्याः सा श्वेतपुष्पी तस्याः श्वेतपुष्प्याः सिंह्याः—कण्टकारिकायाः मूलं—शिफाम् उत्थाप्य—उद्धृत्य चतुर्थेऽहनि—रजोदर्शनात् चतुर्थदिवसे स्नातायाम्—ऋतुस्नातायां भार्य्यायां रात्रौ तन्मूलम् उदपेषं पिष्ट्वा—उदकेन पिष्ट्वा दक्षिणस्यां नासिकायाम्—दक्षिणनासारन्ध्रे आसिञ्चति—प्रक्षिपति भर्त्ता 'इयमोषधी'तिमन्त्रेण ।

मन्त्रार्थः (प्रजापतिः बृहती ओषधी आसेचने)—इयम्—ओषधी ओषति दहति दोषान् धत्ते गुणानिति ओषधी, त्रायमाणा—रक्षाकारिणी