भारतकोश
संग्रह पर लौटें

परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

Paribhashendushekhara of Nagesha Bhatta with Commentary

महामहोपाध्याय नागेश भट्ट (सम्पादक: पं. विश्वनाथ मिश्र) द्वारा

DevanagariHindipublished373 पृष्ठ

१३३ प० विचारः ] तत्त्वप्रकाशिकासमलङ्कृत-भूतिभूषितः ३३९ तिस्रा मात्रा'' इति 'लण्' सूत्रे भाष्योक्तेः, तथा 'ओतः श्यनी'ति सूत्रे “शितीति न वक्तव्यम्, तत्राप्ययमर्थः—'ष्ठिबुक्लम्बि'ति सूत्रे शितीति न कर्तव्यं भवती''ति भाष्ये न केवलं मात्रालाघवं यावदयमप्यर्थ'' इति कैय- टोक्तेः प्रायेणेति शिवम् ॥ १३३ ॥ ॥ इति शास्त्रशेषनामकं तृतीयं प्रकरणम् । इति श्रीमन्महामहोपाध्याय-शिवभट्ट-सतीगर्भज- नागोजीभट्टकृतः परिभाषेन्दुशेखरः समाप्तः । ──────────────────────── इयङु वङावि'त्यत्र रुत्वयत्वयलोपेषु तु सार्धमात्राद्वयमिति बोध्यम् । अयमपीति । अयम् = अर्धमात्रालाघवरूपः, अपिना तदलाघवपरिग्रहः । तथा च 'कैमुतिक'न्यायबोधितपुत्रो- त्सवाद्यनेकफलदातृत्वेन अभ्यर्हितत्वात् प्रथमं पदलाघवविचारस्तदसम्भवे मात्रालाघव- विचारोऽप्याश्रीयते, यतः पुत्रोत्सवादिनाऽभीष्टसकलार्थसिद्धिः ॥ १३३ ॥ ॥ इति भूतितिलके शास्त्रशेषनामकं तृतीयं प्रकरणम् ॥ इति श्रीमन्महामहोपाध्याय-पटवर्धनोपनामक-तात्याशास्त्र्यपरनाम- धेयेन रामकृष्णशास्त्रिणा विरचिता 'भूति'नाम्नी परिभाषेन्दुशेखरव्याख्या समाप्ता । —: ✤ :— ॥ समाप्तश्चायं ग्रन्थः ॥ ॥ श्रीभवानीशङ्करार्पणमस्तु ॥ ●

समर्पणम् वेदबाणाङ्कवसुधा (१९५४) वैक्रमेऽब्दे गुरोर्दिने । भाद्रे भूततिथौ भूतिः सिते सम्पूर्णतामगात् ॥ १ ॥ माता श्री गोपिकाख्या स्म भवति जनकः श्रीमहादेवशर्मा पूज्यः श्रीबालशास्त्री विबुधनृपनुतोऽभूद् गुरुर्यस्य मुख्यः । तात्येत्याख्या द्वितीया सकलजनमता यज्जनेः काशिकायां सोऽयं श्रीरामकृष्णो गुरुजनदयया पूजितोऽभूद् बुधेषु ॥ २ ॥ भूतिं यां पटवर्धनेति कुलजाख्यो दाक्षिणात्यो द्विजः सम्पाद्यैव मुदे सदा चरणयोः शम्भोरिमामार्पयत् । तामेनां स्वमुखे दधाति हृदि वा प्रीत्या प्रसादेव य- स्तस्य स्यात्तु विवादिभूतजनिता बाधा कदाऽपीह न ॥ ३ ॥ —म० म० श्रीतात्याशास्त्री

उपलब्ध पृष्ठ अत्यधिक धुंधला (faded/washed-out) होने तथा केवल पिछले पृष्ठ की अस्पष्ट छाया (bleed-through/show-through) दिखने के कारण इस पर मुद्रित पाठ अपठनीय (illegible) है। अतः इसका देवनागरी लिप्यंतरण संभव नहीं है।

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (text) उपलब्ध नहीं है। यह पुस्तक का एक रिक्त पृष्ठ (blank page/endpaper) है।

चौखम्बा सुरभारती प्रकाशन वाराणसी