परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

१३३ प० विचारः ] तत्त्वप्रकाशिकासमलङ्कृत-भूतिभूषितः ३३९ तिस्रा मात्रा'' इति 'लण्' सूत्रे भाष्योक्तेः, तथा 'ओतः श्यनी'ति सूत्रे “शितीति न वक्तव्यम्, तत्राप्ययमर्थः—'ष्ठिबुक्लम्बि'ति सूत्रे शितीति न कर्तव्यं भवती''ति भाष्ये न केवलं मात्रालाघवं यावदयमप्यर्थ'' इति कैय- टोक्तेः प्रायेणेति शिवम् ॥ १३३ ॥ ॥ इति शास्त्रशेषनामकं तृतीयं प्रकरणम् । इति श्रीमन्महामहोपाध्याय-शिवभट्ट-सतीगर्भज- नागोजीभट्टकृतः परिभाषेन्दुशेखरः समाप्तः । ──────────────────────── इयङु वङावि'त्यत्र रुत्वयत्वयलोपेषु तु सार्धमात्राद्वयमिति बोध्यम् । अयमपीति । अयम् = अर्धमात्रालाघवरूपः, अपिना तदलाघवपरिग्रहः । तथा च 'कैमुतिक'न्यायबोधितपुत्रो- त्सवाद्यनेकफलदातृत्वेन अभ्यर्हितत्वात् प्रथमं पदलाघवविचारस्तदसम्भवे मात्रालाघव- विचारोऽप्याश्रीयते, यतः पुत्रोत्सवादिनाऽभीष्टसकलार्थसिद्धिः ॥ १३३ ॥ ॥ इति भूतितिलके शास्त्रशेषनामकं तृतीयं प्रकरणम् ॥ इति श्रीमन्महामहोपाध्याय-पटवर्धनोपनामक-तात्याशास्त्र्यपरनाम- धेयेन रामकृष्णशास्त्रिणा विरचिता 'भूति'नाम्नी परिभाषेन्दुशेखरव्याख्या समाप्ता । —: ✤ :— ॥ समाप्तश्चायं ग्रन्थः ॥ ॥ श्रीभवानीशङ्करार्पणमस्तु ॥ ●