भारतकोश
प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

Prabodhachandrodaya of Krishnamishra with Commentary

कृष्णमिश्र यति द्वारा

DevanagariHindipublished274 पृष्ठ

पृष्ठ 140, कुल 274 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 140

१२२ प्रबोधचन्द्रोदयम् ( उभौ तथा कुरुतः ) ( कापालिको भाजनं समादाय ध्यानं नाटयति ) श्रद्धा—भगवन्, सुरया पूरितं भाजनम् । (भअव्वं, सुलाए पूलितं भाअणम्) कापालिकः—( पीत्वा शेषं भिक्षुक्षपणकयोरर्पयति ) इदं पवित्रममृतं पीयतां भवभेषजम् । पशुपाशसमुच्छेदकारणं भैरवोदितम् ॥ २० ॥ ( उभौ विमृशतः ) क्षपणकः—अस्माकमार्हतानुशासने सुरापानं नास्ति । (अम्हाणं अलि- हन्ताणुसासणे सुरापाणं णत्थि ) भिक्षुः—कथं कापालिकोच्छिष्टां सुरां पास्यामि ? तथा कुरुतः—उपविशत इत्यर्थः । भाजनम्-पानपात्रम् । सुरया-मद्येन । पूरितम्-भृतम् । ध्यानमात्रया सुरया स्वयमागत्य पूरितं तव पात्रमित्यर्थः । इदमिति० पवित्रम् स्वभावपूतम् अमृतम् सुधोपमम् ( सर्वविधसन्तापहरत्वेन सुधासाम्यम् ) भवभेषजम् संसारस्यागमनादिप्रवाहस्य जन्मजरामरणादिरूपक्लेश- परम्पराया इत्यर्थः, भेषजम् औषधरूपं निवर्त्तकम्, भैरवोदितम् सर्वज्ञमहाभैरवोप- दिष्टम् पशुपाशसमुच्छेदकारणम् पशुर्बद्धो जीवस्तस्य पाशो बन्धस्तस्य समुच्छेदे आत्यन्तिकविनाशे कारणम् इदम् सुरारूपम् पीयताम् आस्वाद्यताम् । इयमामन्त्र- णोक्तिः सुरापायिनां पानभाजनग्रहणानन्तरं कर्तव्यतया प्रथते ॥ २० ॥ आर्हतानुशासने-जैनागमे । कापालिकोच्छिष्टाम्-कापालिकपीतावशेषाम् । ( कापालिक पानपात्र लेकर ध्यानका अभिनय करता है ) श्रद्धा—भगवन्, प्यालेमे शराब भर दी गई । कापालिक—( पीकर शेष भिक्षु और क्षपणकको देता है ) यह पवित्र अमृत तथा भवभेषज पीलो, जिसे भैरवने पशुपाशसमुच्छेदका कारण कहा है ॥ २० ॥ ( दोनों सोचने लगते है ) क्षपणक—हमारे जैन मतमें सुरापान नहीं है । भिक्षु—कापालिककी उच्छिष्ट सुरा कैसे पिऊंगा ?