प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - प्रतिमा-दर्शन एवं सम्पूर्ण ७ अङ्क सान्वय सटीक)

द्वितीय अंक (१) मूल (ततः प्रविशति काञ्चुकीयः) काञ्चुकीयः—भो भोः प्रतिहारव्यापृताः ! स्वेषु स्वेषु स्थानेष्वप्रमत्ता भवन्तु भवन्तः । (प्रविश्य) प्रतीहारी—आर्य ! किमेतत् ? काञ्चुकीयः—एष हि महाराजः सत्यवचनरक्षणपरो राममरण्यं गच्छन्तमुपावर्तयितुमशक्तः पुत्रविरहशोकाग्निना दग्धहृदय उन्मत्त इव बहु प्रलपन् समुद्रगृहके शयानः— मेरुश्चलन्निव युगक्षयसन्निकर्षे शोषं व्रजन्निव महोदधिरप्रमेयः । सूर्यः पतन्निव च मण्डलमात्रलक्ष्यः शोकाद् भृशं शिथिलदेहमतिर्नरेन्द्रः ॥ (१) प्रतीहारी—हा हा एवंगतो महाराजः । काञ्चुकीयः—भवति ! गच्छ । प्रतीहारी—आर्य ! तथा । (निष्क्रान्ता) काञ्चुकीयः—(सर्वतो विलोक्य) अहो नु खलु रामनिर्गमन दिना- दारभ्य शून्यैवेयमयोध्या सलक्ष्यते । कुतः— नागेन्द्रा यवसाभिलाषविमुखाः सास्रेक्षणा वाजिनो हेषाशून्यमुखः सवृद्धवनिताबालाश्च पौरा जनाः । त्यक्ताहारकथाः—सुदीनवदनाः क्रन्दन्त उच्चैर्दिशा रामो याति यया सदारसहजस्तामेव पश्यन्त्यमी ॥ (२) यावदहमपि महाराजस्य समीपवर्ती भविष्यामि । (परिक्रम्या- वलोक्य) अये ! अयं महाराजो महादेव्या सुमित्रया च सुदृ सहमपि पुत्रविरहसमुद्भव शोकं निगृह्यात्मानमेव संस्थापयन्ती-