पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

टमम समय ३ ] पृथ्वीराजरासो । १८३ तजे बीर चय्यं । संदेसं मु कय्यं ॥ जहां लंक गट्टं । तहां वग्ग वढ्ढं ॥ २६ ॥ उच्छां सीय दिप्पी । हुंती दुष्प सुप्पी ॥ दियं मुद्रि तामं । सचिन्नान रामं ॥ २७ ॥ दसानन्न आद्दं । गयं देघ नादं ॥ करे कुंभ चूरं । भरे वान भूरं ॥ २८ ॥ सती सीय अंभी । क्रियं काज वंभी ॥ चिकूटेस नाथं । वभीपन्न हाथं ॥ २९ ॥ प्रसूनं विमानं । चढे वेगि यानं ॥ अजोध्या सपत्ते । नमो राम मत्ते ॥ ३० ॥ वसुदेव औनी । वरी कंस भैनी ॥ वियं पानि वद्दे । पुरानं प्रसिद्धे ॥ ३१ ॥ जयं जग्ग धारी । दियं दान भारी ॥ रथं आप रूढे । समं कंस मूढे ॥ ३२ ॥ अकासे सु बानी । अवन्ने गियानी ॥ उवं पग्ग भारे । अनुज्जां प्रहारे ॥ ३३ ॥ वरं पांनि वद्धे । मु वाले अवद्धे ॥ इयं ग्रब्भ पुत्तं । रुके तथ्य दत्तं ॥ ३४ ॥ सनं किश्न दिस्सं । भये राम किस्सं ॥ प्रथमं सुभहं । निथी पप्प अद्धं ॥ ३५ ॥ नष्ठं सु रोही । भुजं जन्म सोही ॥ चतुर्बाहु चारं । किरीटं सुचारं ॥ ३६ ॥ सनं पच नेनं । क्रने कुंडलेनं ॥ नियं मुर्त्ति नासी । इयं अविनासी ॥ ३७ ॥ सदा लङ्किदासी । चरनं निवासी ॥ मुखं संद हासं । चतुर्वेद भासं ॥ ३८ ॥ भ्रगू लत्त गत्तं । प्रभासी प्रभुक्तं ॥ मनी नील सीतं । कटी पह पीतं ॥ ३९ ॥ त्वयं ब्रह्म देही । नियं नंद गेही ॥ विषं पूत नायं । पियं दूध तायं ॥ ४० ॥ सकहं प्रहारै । ब्रजज्जा विचारै ॥ तिनं वृत्त तानी । उवं आस मानी ॥ ४१ ॥ प्रभू ग्रीव लग्गे । तिनं नाम भग्गे ॥ रिपी आप आपं । नलं कूब तापं ॥ ४२ ॥ दृढं देवदारं । व्रजंजा कुमारं ॥ नवं नीत चोरं । दधी मह ढोरं ॥ ४३ ॥ रद्दी । समुद्देम । चद्दी । तिनै । छाथ्यं । हयं ! सट्टैसं । संदेमं । कथ्यं । कयं । तहा । गठं । तहा वग वढं । उहा । दष्पी । दिपी । हुंती । दुष मुपी । दीयं । सहं । दानरामं । सहंनान । दसानन । आदी । मयं । नादी । करै । चुरं । भरै । वांनं । भुरं । अभी । क्रिय । घभी । कुंटं । वभीपन । प्रसूत । विमानं । चडैवेगि आनं । अनोध्या संपत्ते । संपन्न । नमो । राम । मते ॥ १७-३०॥ वसुदेव । औनी । वसूदेव । भैनी । वीयं । पांनि । प्रसिद्धे । प्रसट्टे । जगिधारी । सूठं । मूढै । अकासै । वांनी । अवन्नै । गियांनी । ऊवं । पग । भारै । अनुजं । प्रहारैं । पांनि । बध । बद्दै । बाले । अबहुँ । अवधे । गभ । पुतं । रुकै । तथ । दंतं । दतं । किसन दिसनं । किद्रमं । प्रथमं सभह्रं । प्रथमं सभदं । परख । पष । पप्य । निपिप्री । निपिच्रं । रौही । सौही । चत्रुवहुं चारु । किसढो सुं हारू । चनुवहि । किरीटी । नेनं । नैनं । क्रंनं । कुनै । कुडलैन । कुंडले मंनं । अयं अयं अविनासी । श्रयं । अविनासी । लद्धि । चरनै । चरंने । चतुर । वैदं । भ्रगू । भृगूं । प्रभुतं । दैही । येही । पूतनाथं । पीयं । धूत नाये । सकट्ट । सकटं । ब्रजंजा । व्रज्जजा । बिहारे । तिना । व्रत । प्रभु । योध लगे । तांम । भगेः । भये । रिपि आप आपं । दैव दारं । व्रजना । कुंमारं । चोरं । मटढौरं ।