पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)
Prithviraj Raso by Chand Bardai with Hindi Commentary
महाकवि चन्दबरदाई / कविराज मोहनसिंह द्वारा
पृष्ठ 195, कुल 470 में से
संदर्भ में पढ़ें१८४ पृथ्वीराजरासौ । [ दसम समय ४. कियं गोप खोरं । अनोर्ष किसोरं ॥ ग्रही दान पानी । जसोदा रिसानी ॥ ४४ ॥ सिसू उव्य सङ्गे । कियौँ बंध बंधे ॥ सुयं ब्रह्म लेष्यो । अचिञ्जस पेष्यो ॥ ४५ ॥ लघू दीर्घ इंदं । कला की गुविंदं ॥ ररोषं सघासी । सुकत्ती निवासी ॥ ४६ ॥ सुतं जष्ष राजं । कियं ऊर्द्ध काजं ॥ द्रुमं गात बीची । परे वृक्ष सिंची ॥ ४७ ॥ युती बंध पानं । प्रसिद्धे पुरानं ॥ वरूनं पिवासी । ग्रहे नंद आसी ॥ ४८ ॥ जिते लोक पालं । व्रजं जाल बालं ॥ बधी धेन मारे । प्रलंबं प्रहारै ॥ ४९ ॥ सुषे काल व्यालं । सिसू वच्छ पालं ॥ कली उत्तभंगं । कियं नृत्त रंगं ॥ ५० ॥ व्रजं बारि लोपं । मधू मेघ कोपं ॥ परी ब्रज्ज धारा । गिरं धारि धारा ॥ ५१ ॥ नषे सैल सारं । त्रिभंगी त्रिसारं ॥ पुरंदरे पुत्तानं । व्रजे वानि सानं ॥ ५२ ॥ निसा अंध घोरं । कियं गोप खोरं ॥ धरा नील रैनं । तज्यौ देव सैनं ॥ ५३ ॥ कचं वक्र बेनी । भ्रमी भूरि सैनी ॥ श्रुती कुंडलीनं । दुती काम खीनं ॥ ५४ ॥ चर्षं पुंडरीकं । वपुं मेघ लीकं ॥ नसं मुत्ति सारै । निसामेक तारै ॥ ५५ ॥ धरा सुद्ध हासं । करै देव बासं ॥ रदं च्छद्द मुहं । नगं कोक नहं ॥ ५६ ॥ ग्रिवा कंबु रेषं । भुजाक्लिप्त सेपं ॥ बयज्जंत मालैं । उरै स्वे विसालं ॥ ५७ ॥ लियं वेत शैली । बने जाम केली ॥ जसोदा जगायं । म्रगे सिंग वायं ॥ ५८ ॥ जिते गोप सख्यं । दही पत्त धक्ष्यं ॥ बनेजा बिचारी । गऊ वच्छचारी ॥ ५९ ॥ अगं कांन मुद्दे । दिये हेरि सहे ॥ नियं ग्रेह चारी । हँसे गोप भारी ॥ ६० ॥ सतं पत्र पुत्तं । अचिञ्जं सुचित्तं ॥ नियं तप्य लागं । हरे वच्छ आगं ॥ ६१ ॥ स्वयं स्याम चित्तं । धस्यो ध्यानं चित्तं ॥ नियं नंद पुत्तं । मन्ना नंस जुत्तं ॥ ६२ ॥ गौप । खैरं । अनोर्ष । किसोरं । गहीदानं पांनी । जसौदा रिसानी । सिसुर्डष्य । सोयं । आचिञ्जँस । लघु द्वीघ । जक्ष । उरहू । उर्द्ध । उदुं । द्रूम । परै वृष्य । सोचीं । सोची । घुंती । प्रसिद्धै । विपासी । गीहे । गृहे । जितै लोक माल । व्रज । वंधी धैन सारे । प्रलंबे प्रहारे । मुषै । वछ । उतमंग । क्रियनंत्यमंगं । नृत्यान्तरंग । त्रिज । बृजं । लोपं । मधुमेघ कौपं । वृज । धाए । गिर धारि बाए । नषै सैरसारं । शैल । त्रिभगी त्रिसालं । पुरदं । व्रजेवा । व्रजैवा निसानं । घौरं । कीयं व्रजसैरं । रैन । कंचवक्र श्रेणी । औंनी । भूमी । भमो । भुरि । सैनौ । स्तती कुंड लीनं । कांम । पुडरीकं । चषं मैघ लीकं । नासं सुतिसारे । निशा । मैक । तारे । सुद्धि । सुधि । करें । रद छंद मुहं । रद्रं सद्द मुहं । नागं कौफ नद्रं । कबुं । रैषं । सैपं । शेषं । वयजत । उरे । सौ । वैत । सैनी । वनै जांम कैली । जसौदा । मृगैसिंगवांयं । जितै । गोप सध्यं । दहीपन ह्यर्थ । वनैजा । गौवछ चारी । बछ । अग कांन मुद्दै । दिएै । सद्दै । निय गहै चारी । गेह । हसे । हसै । गोप । पत्र पत्रं । अचिर्ज सुहितं । तप । हरै । वछ । स्याम वितं । ध्यांन । हितं । निय । मिलानंस । कीयं । सौक ।