पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)
Prithviraj Raso by Chand Bardai with Hindi Commentary
महाकवि चन्दबरदाई / कविराज मोहनसिंह द्वारा
पृष्ठ 197, कुल 470 में से
संदर्भ में पढ़ें१८६ पृथ्वीराजरासौ । [ दसम समय ६ तुच्ची अंबुजा अंबुकासिन्नि कामं । तुच्ची तत्त कै तत्त रासं न रामं ॥ तुच्ची दीप सूरं सिरं नब्भ तैरं । भुजा इंद्र तूच्ची नभं नाभ फेरै ॥ ७५ ॥ सुयं सायरं पेट सा मुष्प आग्गी । तुच्चो तेज ब्रह्मांड सासीस लग्गी ॥ तुच्ची बाल वृद्धं तुच्ची एक आदी । तुच्ची तंत्र मंत्रं कवी चंद वादी ॥ ७६ ॥ तुच्ची राग जंचं जगचं बजावै । तुच्ची सार पंचै सु पंचै चलावै ॥ भग्गवांन जंची सु वज्जन्ति लोई । सुरं राग बंधै बँध्यौ आप सोई ॥ ७७ ॥ प्रल्लै अभ्र अबं तुच्छी हन्य बोधै *। तहां सोच्चि अग्या सु सिष्टं सुयोधै ॥ छं० ॥ ७८ ॥ रू० ॥ ४ ॥ साटक ॥ किं सन्मान ससैव देव रजयं, दुष्टान उस्सासय ॥ किं सुब्षानि दुषानि सेवन फलं, आयास भूमी मयं ॥ किं ईसं न सुरेस सेस सनकं, ब्रह्मान ग्यानं लहं ॥ किं रंनं क्रितया क्रितं सु कमलं, बंदे सदा विष्णयं ॥ छं० ॥ ७८ ॥ रू० ॥ ५ ॥ दूहा ॥ नंदकिसोर किसोर मग । निसि पुन्निम ससि अच्छ ॥ ब्रह्म सुति ब्रह्मा करिय । गोन मिले गुन बच्छ ॥ छं० ॥ ८० ॥ रू० ॥ ६ ॥ ॥ ब्रह्मोक्ति ॥ दूहा ॥ ब्रह्म कहै सुर सकल सों । गोकल चरि अवतार ॥ नारद सुर पति स्रुति करन । अप आए तिन वार ॥ छं० ॥ ८१ ॥ रू० ॥ ७ ॥ प्रथम कित्ति रवि ससि करो । अहो देव देवेस ॥ तुम गुन बरनत जनम लौं। पार न पायो सेस ॥ छं० ॥ ८२ ॥ रू० ॥ ८ ॥ की में नहीं है । तुहां । अम्बुजा । मनि । तत । तत । राम । सूर । नभ । तैं । तैरें । तैरैं । तुही । नभ । नांम । फेरैं । सोसुष । सामुष । अंगी । अष । ब्रहमड । सुसीस । लगी । वृद्ध । तत्र मंत्र । वाही । रागयंत्रं । तुही सार पंचै चलावै । भगवान । सुवजेति । लोई । बंधे । बंध्यां । सोही ।
- सं० १७९० की में नहीं है । प्रल्लै अभ्र अब तुही । हुन्यं बाधै शिट्टं । समोधै । समोधे ॥ ५ पाठान्तरः-इसकी पहिली तुक सं० १७९० की में "किं प्रलै अभ्र अबं तूह्मा हन्य बोधै" है । संन्मांन । सैव । दैव । दुष्टांन । उक्कासयं । उसासयं । संषानि । दूषांनि । सैवनि । कि । इसं । सुरैस । सैस । शेस । ब्रम्हान । ब्रह्रयान । भ्यांन । रन । दै सदा विषय । विषयं ॥ ६ पाठान्तरः-नदकिसौर । किसौर । निशि । पुनिम । यूनिम । शशि । अछ । ब्रह्मस्तुति । ब्रम्हा । ब्रम्हां । गौन । गोन । मिलै । बछ । बच्छा ॥ ७ पाठान्तर-ब्रंम्ह । कहे । सौः । गोकल । किरन ॥ ८ पाठान्तरः-कित्ती । करिय । अहौ दैव दैवेस । देवेश । तुमि । लों । पावै । पायौ । शेष । सैस ॥