पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय १० ] पृथ्‍वीराजरासौ । १६७ जयं देव दूरं । सिरं संम जूरं ॥ दिषे त्रिप्पनन्दी। भयं भी अनंदी॥ १७८॥ द्रिगं दिट्ट चक्की। रही मौन पक्की॥ मनं जोग जक्की। थलं घूर थक्की ॥ १७६॥ प्रहह्लाद तक्की। करं हूरि वंकी ॥ दिवं काम अंकी। सुपं लोक जंकी ॥ १७०॥ बढी बेद वानी। कविन्ता बपानी ॥ कथं गक्कू कक्की। चवं लोक वक्छी॥१७१॥ जयं देव रक्छी। वटं बीर मक्की ॥ उरं मम्झ पक्षी। तिनं तांम अछछी॥ १७२॥ सुपं सुष्प सानी। घरी रूप रानी ॥ बजी दिव्य भेरी। श्रियं सिंघ केरी ॥ १७३॥ कवी चंद चंदं । जयं जै अनंदं ॥ * । * * ॥ छं० ॥ १७४ ॥ रु० ॥ ३२ ॥ कवित्त ॥ बीर छह वर वज्जि । थंभ फट्‌यो धर फहिय ॥ निडर जोति निब्बरिय । लयौ मृगकास्य दबट्टिय ॥ धरनि धूरि धुंधरिय । तीन भुवनं परि भग्विय ॥ भयौ सह्र हुंकार । जोग माया ते जग्गिय ॥ प्रह्लाद थप्पि उध्यपि अरिन । तीन लोक सुर असुर डरि ॥ जिल अप्पिल पेल पेलन पलन । कहर रूप नरसिंह धरि ॥ छं० ॥ १७५ ॥ रु० ॥ ३३ ॥ ॥ लघुनाराच ॥ न्त्रियंत रूप नारसं । वदंत वेद चारसं ॥ अरुन्न तेज उग्गयं। भरक्ति देव भग्गयं ॥ १७६ ॥ उचाय धाय उंडले। हिरन्नकस्य पंडले ॥ कुदंत कहि ठुम्मरं । उठंत मुङ्क धुंमरं ॥ १७७ ॥ लखंत लह लै लटा। भ्रटा पटाक छू क्टा॥ षटाक पह षल्लरी। क्टाक वज्जि गल्हरी॥१७८॥ दिट्ठ मूरं । जुरं । दैव । सिर । सम । जूरा । दिपै । त्रिप । वृप्य । भयं भीय नदी । भयं अनंदी । दिवाहे छुवकी । रही मौन यकी । दिव । दट्ट । चक्री । मौन । पकी । मन । जोग । जांग । जंकी । धुर । धुन । थकी । प्रहिलाद तकी । प्रहलाद तकी । कर । हूर । काम । लोक । बैद । घपांना । कवै गछ कछी । लोक । चक्री । जय दैव रखी । खटं वीर मळ्छी । मंझ । मझ । पछी । अछी । सुखी सुख सानी । रानी । भैरी । श्रीयं । सिंध कैरी । कवि । आनंदः ॥ ३३ पाठान्तर :-बीर । हक । वरञ्जि । निर्भर ज्योति निधरयं । ज्योति । निधरी । लीयौं लीयौ । दबट्टिय । धुरि । भवनं । भगिय । सबद । हुंकार । जोग । तैं । थपि । थापि । उद्यपि लोक । लिपि अप्पिल पैल पैलन पुलन । पिल अप्पिल पेल नश्चन कहर ॥ ३४ पाठान्तर :-लीयंत । वदत । बैद । वारसं अरुनं । तेज । उगयं । भरकि । दैव । भगयं । उंडलै । हिरन्यकस्य । हिरनक्रस्य । पंडलै । खुदंतं । कटि । कट्ठि । जुम्मरं । ठूंमरं । उकंत । मुझ । धूमरं । घुंमरं । घुमरं । ललित । ललित । लट । लै । हु । पदाकि पद बिल्लरी । पटाकि । षट । १४