पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

२०४ पृथ्वीराजरासौ । [ दसम समय २४ चौसट्टि जोगं करे लोगं, देव लोगं दषण । रुंडंत झुंडं मुंडि सुंडं, चार हुंडं रषण ॥ लग्गंत वानं आन छानं, इंद्रेठानं चाण । भूमी भजानं गरि गुमानं, राज भानं दाषण ॥२२२॥ बलिराडू अगै भूमि मग्गै, भूमि भग्गै पारनं। वरदान रहे बेद पढ़ढ़े, काल कहे कारनं ॥ वामनं रूपं धारि धूपं, अस नूपं दल मक्कं । हुंकार सहं कियं नहं, बेद वहं संमक्कं ॥ २२३॥ धोमंत लग्गं चेवदग्गं, कियं जग्गं कारनं । दिसि दिसिन दौरं कियं सौरं पौरि पौरं धारनं॥ नसि सिष्य भौरं कात्थ्यथोरं, काल कोरंकलककरी । आहुट्ट पेंडं भोमषंडं चोरि कुंडंड परवरी ॥२२४॥ बलि दौरि आयो इंद्र भायौ, बेद गायो बच्चयं । मुचमंगि दानं तिय पुरानं मंडि भानं लच्छयं ॥ बाजिच वायंदेव गायं, बलिसुरायंदिद्वयं । आहुट्ट पग्गं दीनमग्गं, भीर भग्गंसिद्वयं ॥ २२५॥ नाषंत बानं गंग तानं, राज भानं रुक्कयं । चालंत धारं सुक्तसारं, रुक्क धारं सुक्कयं ॥ ढेलंतझारी बारपारी, चञ्चचारी मक्कयं। बलिराडू अग्गंभूमि मग्गं, बत्त सुजग्गंभज्जयं ॥ २२६॥ पाताल पग्गं दान सग्गं, सीस स्वग्गं सज्जयं। भरि पाउभारं धरनधारं, पगडभारं मग्गयं॥ असुरान भञ्जं बलिय गञ्जं, पीठ सज्जं अग्गयं । चंपंत पीठं दाझदीठं, दैतरुठंतारयं ॥ २२७॥

• बंधान बद्धं वरष अद्धं, देव किद्धं सारयं । घर प्ट्टि नटृं मारि सुट्टं स्वग्ग दिठ्ठं पारयं ॥ रचिश्चटु पष्षंसांष्षलष्षं, धाररष्षंध रयं । चंप्या पयानं चीं कालं, राज भानं भाख्यं ॥ २२८॥ तुसं सुनाथं रषिनाथं, सब्व सायं पालयं । असुरान भग्गं षेषषग्गं, इंद्र स्वग्गं वासयं ॥ वामन्न रूपं कला अनूपं, बलिय कूपं चासयं ॥ कूं० ॥ २२९ ॥ रू० ॥ ४६ ॥ करै । भौग । दैव । सौग । दषण । रुंडंत । झुंडं । मुडि । सुडि । सुडं । रुड । रपण । लगंत । बांन । आंन । छांनं । दृठानं । वाहण । गुमान । भान । दाह । दाहये । बलिराय । आगै । अग्रे । भुमि । मृगैं । मयें । भुमि । पगैं । पगें । गारनं । दरवांन । रहै । वैद । पढै । काल कटे । वामन । रूप । नृपं । दलमझं । हुंकारणदं । शद्धं । कीयं । कीय । सदं । नदं । वैद । वद । वदं । मसमझं । धौमंत । लगं । चैवदग्गं । चेवदग । कीय । जगं । षगं । कारयां । दौर । कीयं । सौर । सिष । भौरं । कत्थि । थौर । काल कोरं । आकुंठ । प्राहुठ । पिंड । भौम । षंड । छोरि । कुंड । परवरी । बलिदौरि आयो इद्र भयौ। वछ्यं तिथ । पुरांन । मम्नि । लक्ष्यं । वयं । दिठयं । आहुंठ । आहुठ । पेंडं । मंग । भगं । सद्वयं । नाषंत तान । गंगवानं । भांनं । रुकयं । रुक्यं । बलंत । सुक्ततारं । सुक्क्षपारं । रुक । मुक्यं । ठेलंन । चष । मक्यं । बलिराय । अंग । भुमि । मंग । मगं । वल्लि । जिगं । जगं । भज्यं । पगे । दांन । मगं । अग स्वृगं । सज्यं । धरनं । मंगयं । असु रण । भजं । बलीय । गंञ्जं । गजे । पीर । सजं । अगयं । अग्यं । चपंत । दाघ । दाह । रुषठं । रुठं । पारयं । * यह तुक स० १८५८ की लिखी पुस्तक मैं तौ है अन्य किसी में नहीं है । आछे । पष । संषिन । सष्षं । रपं । चप्या । पयानं । नही । नहौय । तुसं । सनाथं । रषि । अव । भगं भंग । पंगं । पगं । अग शृगं । वामंनं । रूप । नुपं । नूपं आनूपं । वलीय ॥