पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

२०८ पृथ्‍वीराजरासौ । [ दसम समय २८ मनौं भंजि कैलास ते आनि धेनं । किधौं च्छत्रियं राज वै उड्डि रेनं ॥ २५१ ॥ मनं रिष्य आपन्न तापन्न तापं । किधौं पुत्र पार्थ्य रेनंक कापं ॥ मनं पुत्रनं काज आसिष्ष वर्षं । कियं पुत्र वृषं दियं आप रिष्षं ॥ २५२ ॥ तबै फर्रसरामं फरस्सी उभारी । कियं रिष्ष कामं सुभत्तं सुमारी ॥ भयौ पुत्र तमंगि जौ दिष्ट मातं । किधों पावनं पाइ दोई स भ्रातं ॥ २५३ ॥ करी पैज सैसार्जुनं काम धेनं । चल्यौ रामफरसी धरै गज्जि गेनं ॥* कहां जाइ सैसार्जुनं रूक्खू अग्गं * । चल्यौ राम रिष्षं पयं लग्गि मग्गं ॥ २५४ ॥ दियौ रिष्ष बरदांन जा जुद्ध कज्जं । जबै दिष्टियं बिचियं फर्स भज्जं ॥ मनोँ अर्क वारं मधं अग्गि लग्गं । भयौ दिट्ट सैसार्जुनं बीर भग्गं ॥ कृं० ॥ २५५ ॥ रु० ॥ ५५ ॥ दूहा ॥ फरसराम फरसी ग्रही । लग्यौ षचियन काल ॥ हुकम रिष्ष दाचन चल्यौ । जगि जोगिनि विकराल ॥ कृं० ॥ २५६ ॥ रु० ॥ ५६ ॥ चिभंगी ॥ जगि जोगिनि कालं, ईस सभालं, किद्धा चालं, रुंडालं । भिल्लि भैरव सूतं, देविय दूतं, चष्ष सरुतं, अंतालं ॥ मिल्लि फरसंरामं, कहना कामं, भामनि भामं, सुर इंदं । धर धुज्जै गैनं, उड्डिय रैनं, जग्गिय नैनं, जोगिंदं ॥ २५७ ॥ उडि । रैनं । मनौँ । मनो । मन । रिषि । आपं । न तापं । क्रिधौं । पारथ । रैनंक । कार्यं । मनो । मनैं । पुत्र नह । सिसिष । आशिष । बाषं । विषं । वर्ष । कीयं । बृषं । नृपं । दीयं । रिपं । रिषं । फरसरामं । फरसराम । फरसी । रिषि । सुमतं । सुमातं । तमंगि । तंमांगि । जब । किधो । किथौं । पावन । दैइ । दोइ । सहसार्जुनं । सहसारजुन । कामधैनं । रामं । फरसी । धरे । गजि । गैन । गैन । गैनं । जाय । सहसार्जुनं । सहसाज्जुनं । सहस्रार्जुनं । मुख । अग्यं । * यह दोनों बूंद्रीवाली पुस्तक में नहीं हैं । रिषं । लगि । मय । सगं । रिषि । वरदांन । काजं । जंबै । जबहूं । दिष्टियं । पचियं । फरस । भज्ज । भजं । मनो । मनौँ । अरक । अक्कं । अगि । लयं । लग्यं । दिठ । दिष्ठ । सह- सारज्‍जुन । सहसाज्‍जुनं । भगं ॥ ५६ पाठान्तर :—दोहा । फरसराम । गही । षित्रियन । षित्रोयन । रिषि । जग । युगिनि । जोगिन ॥ ५७ पाठान्तर :—छंद त्रिभंगी । जुगिन । काल । ईश । संभालं । किधा । रुडालं । रुंडाली । भिल । भेल । भुतं । भृत । देवीय । दूत । चंष । चहृतं । श्रंताल । फरसरामं । फरसरांम । कहनां । काम । भामिनि । इंद । धुजै । गै । गैनं । उडीय । रैनं । जगीय । नैनं । जोगिंदं । राम्र । लगिय ।