पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

२१० . पृथ्वीराजरासो । [ दसम समय ३० कवित्त ॥ सहस भुजा सिर इक्क । नाम अर्जुन घन सज्जिय ॥ सुर अठ षोह्बनि मरदि । करे सुर अपन कज्जिय ॥ भरि रुद्धि षप्र जुगनीय । ईस मुंडन भर बध्यिय ॥ पलचर रुधि चर पूरि । सक्र करि कारज सध्यिय ॥ दिय दान पानि पृथिवी दुजन । करे रुधिर कुंडन चपन ॥ सुर नरन नाग कित्तिय उच्चरि । फरसराम षिचिय षपन ॥ छं० ॥ २६३ ॥ रु० ॥ ५८ ॥ ॥ रामावतार की कथा ॥ दूहा ॥ फरसराम क्षिति पति हते । क्षिति अप्पी निज वंस ॥ रघुवंसी दसरत्थ घर । श्रीरघुपति अवतंस ॥ छं० ॥ २६४ ॥ रु० ॥ ५८ ॥ रघुवंसन राषिस रमन । भयौराम अवतार ॥ वेद भ्रात दसरथ सुतन । नयर अजुध्यासार ॥ छं० ॥ २६५ ॥ रु० ॥ ६० ॥ भये राम लषिमन सुबर । भरथ सतुघन भ्रात ॥ अरि रावन रच्छस चरिय । तिन वन लिखिय तात ॥ छं० ॥ २६६ ॥ रु० ॥ ६१ ॥ कवित्त ॥ तरुनि नाम तारिका । ग्यांन हरि परसीरामं ॥ वरि सत्ती धानुष्ष । किए सब सुभ्रच्छ कामं ॥ केकईयै बर मंगि । राम बन भरत सुराजं ॥ तब दसरथ दुष कीन । भयौ धुर काज अकाजं ॥ दसरत्थ पाइ परसे उभय । पंच बटी बंधी कुटिय ॥ कवि चंद छंद परबंध करि । लंक कंक जिहि बिधि जुटिय ॥ छं० ॥ २६७ ॥ रु० ॥ ६२ ॥ ५८ पाठान्तर :- इक्क । नांम । अरजुन । अर्जुन । सज्जिय । षौह्वनि । मरद । करै । सुरै । कज्जिय । रुधिर । युगिनिय । जोगिनिय । इस मुंडम । बथिय । पलवर । रुधिवर । सक्र । कारिज । सथिय । दीय । दांन । पांनि । प्रियवी । करि कुंडन रुधिर सु त्रपने । नग । कित्तीय । षिचीय ॥ ५९-६१ पाठान्तर :- फरसरांम । हतै । अपी । भिज । दसरथ ॥ ५९ ॥ राषि । रखन । रांम । श्रीरामं । वैद । दसरथं । सुतंन । अयोध्या ॥ ६० ॥ भये । भयौ । राम । लक्षिमन । लछमन । भरत । शत्रुघ्न । रखसंहरिय । वन । लषिय । लिषयं ॥ ६१ ॥ ६२-६४ पाठान्तर :- नांम । ग्यंन । परसीरांमं । बरो । सती । धानुष । कीए । सुभ्रह । केकईय । केकइयें । रांम । भत । दुषि । किन । दसरथ । पाय । व । बंटी । पटबंध । जिहिं ॥