पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय ३३ ] पृथ्वीराजरासौ । २१३ लहि लंक गढ घेरि । फेरि वख्खौषन थप्पिय ॥ इंद्र जीत असि सजि । चढे रथ अप्पन जप्पिय ॥ परि सार धार परि वंनरन । मार मार उचरंत मुष ॥ चल चलिय सेन लषमन सधर । देव विमान सु मानि दुष ॥ छं० ॥ २७४ ॥ रु० ॥ ६८ ॥ दूहा ॥ मेघ नाद नादन कयौ । धस्यौ लंक उर धाव ॥ छुहि लोग सब भोग तजि । जुझं जंग उछाह ॥ छं० ॥ २७५ ॥ रु० ॥ ७० ॥ विराज ॥ कुटे वान इंदं । घटा जानि भदं ॥ भिरे वान भानं । करंतं बषानं ॥ २७६ ॥ धरे ईस सीसं । किरे वानरीसं ॥ बकी यान थानं । जक्की जोग मानं ॥ २७७ ॥ वच्चै रक्त धारा । कुटै भद्द भारा ॥ फिकारंत फक्कं । डकारंत डक्कं ॥ २७८ ॥ भये राम रीसं । मनौं काल दीसं ॥ धरा चंग बज्जै । परे रथ्य भञ्जै ॥ २७९ ॥ भिरे भ्रात पारं । मनौ राम सारं ॥ हुई इंद्र जीतं । भए देव भीतं ॥ २८० ॥ करे रूप कोरं । सबैलौक सोरं ॥ * * । * * ॥ छं० ॥ २८१ ॥ रु० ॥ ७१ ॥ कवित्त ॥ धरनि धार धुकि धरनि । भिरन इंद्राजित सरभर ॥ मुक्ति वान रुकि भान । परिय सांगरन पलच्चर ॥ लग्गि बान मोचनिय । परिय लषि मनं पथारिय ॥ परि षट दस सामंत । सार मोच्चनिय सुधारिय ॥ गजि इंद्र भद्द करि इंद्र रव । गयौ लंक गाढौ ग्रह्यौ ॥ रघुवंस सेन बानन पयौ । सार ब्रह्म मोचनिसह्यौ ॥ छं० ॥ २८२ ॥ रु० ॥ ७२ ॥ घेरिं । वभीष्यन । बभीषन । थपिय । सजि । वंदरन । शुप । चलि । सैन । लषिमन । पमन । दैव । देवि । बिमांन । समांन ॥ ६८ ॥ ७० पाठान्तरः- "धस्यौ लंक उर धाहु" के स्थान में सं० १७९० की पुस्तक में "लंक उर- धाह" मात्र है । भोग । तिन । जुट्टे । ऊछह ॥ ७१ पाठान्तर :- छंद विराज । कुटै । बांन । जांनि । भदं । भिरै । भ्रांत । भिग । इस । ईश । रीशं । बकी । यांन । जोक । रत । कुट्टै । भद । फिकारंत । फकं । डकं । भय । राम । मनौं । मनौ । घनै । परै । रथ । भजै । भिरै । भिरै । मनौ । मनौ । रांग । छूई । हुइ । इंद्र । दैघ । कौरं । सबै । सबै । लौक । सौर ॥ ७२ पाठान्तर :-कवित । धरनिरं । धरनं । धरन । इंद्रजीत । सरभ्रर । मुक्ति । बांन । भ्रांन । भानं । भानि । सागरह । पलचर । लगि । बांन । मोहिनीय । लषिमनं । पथारीय । मोहनीय । सुधारीय । भद । वंश । सैन । बांनन । मोहनि ॥ १५