पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय ३५ ] पृथ्वीराजरासौ । २१५ साइर सत सोपनह । बाज दिनौ ता हथ्थं ॥ गुन औगुन संधियहि । ककौ तिन जीवन सथ्यं ॥ कुत्तुस दृष्टि सुर कीन । भयौ रावन तन भारी ॥ सकल सोक राषिसन । हनूं जब लंक प्रजारी ॥ जैजया सह जोगिन जपिय । मंदोदरि कीनौ रुदन ॥ बहिसन्न राम सीता सुग्रहि । तदिन लंक लगौ कुद्दिन ॥ छं० ॥ २८६ ॥ रू० ॥ ७६ ॥ वसि निद्रा अध वरष । धाम अंबर धर धुज्जिय ॥ गौंन गज्जि सुर सज्ज । सुधा वन चर वर पुज्जिय ॥ गौर मुष वपु स्याम । गिरन समनष्य अकारिय ॥ काल ग्राम नासाय । तार तारन तप धारिय ॥ मधि कुंड मुंड सर्गन वसै । सूर चंद संघन सषिय ॥ करि धूम नास नासत तषिय । अकल जोति कालन भषिय ॥ छं० ॥ २८७ ॥ रू० ॥ ७७ ॥ कवित्त ॥ भरत काल चलि सध्य । धाम धामन अरु छहिय ॥ सहस जष्ष भषनीय । मनह अचलं चल बहिय ॥ तिप्प नष्प अनुचार । झाल रसना झक झाइय ॥ करन काल बंदरन । घरे अग्या सिर नाइय ॥ उत्तरिय लंक असमान सिर । तहन भार भारन तजिय ॥ करि कूच डक्क गिर बंदरन । भिरन राम लषमन अरिय ॥ छं० ॥ २८८ ॥ रू० ॥ ७८ ॥ ७६ पाठान्तर :- सायर । सौ । बांन । दिनौ । दोनौ । हथं । अवगुन । तिन । सथं । कुसम । सौक । हनु । सबद । शवद । जुगिनौ । योगिनि । मंदोवरि । किनौ । लषमन । सम । स्व । गृह । दित । लंगौ । लंक गोक्तं । दिन ॥ ७७ पाठान्तर :-धांम । धुजिय । धुजिय । गैन । गैन । गैन । गज । सज । वन । पुजिय । पुजय । मुख । स्यांम । गिरण । समनृप । झाकारिय । अकारीयं । यांम । तपि । धारीय । सरगन । बसै । सघन । सपीय । धूम । धूम । नांस । तपिय । ज्योति । जोति । कंलन । भपीय ॥ ७८ पाठान्तर :-सथ । धांमन । छेदिय । जप । अचललंचल । बदिय । तिप । नप । रसनां । झाईय । झाईक । धरै । शिर । साईय । साइय । उतरौय । असमानं । कुह । डक । गिर धर वरन । रांम । लषमिन । भिरिय ॥