पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

२३८ पृथ्वीराजरासौ । [ दसम समय ५८ चोट्टका * ॥ तन सीथल अं अन पंग बलं । जमभाति प्रस्वेद प्रकंप ढलं ॥ फिरि बैठि वधूवर रंग मिलं । जँपयौ सु कह्यौ व अनंग बलं ॥ ॥ छं० ॥ ४२३ ॥ रू० ॥ १५३ ॥ कवित्त ॥ मांग मुत्ति गँग तिलक । चय सु नेचह जहाजट ॥ सित दुकूल विम्वूत । नीलकंठी नष टारट ॥ सुष भुवि चंद्र लिलाट । असित वर माऊ माल मुति ॥ सेत सिषर आअन्न । संब्ब सम दिषि सम्म दुति ॥ तह ईस हरिय चरनक्छि अछि । आवद्ध जानि अद्धीक रिपु ॥ डूचि बिधि अबच्छ वर मुकति बर । पुरुष अवल मोरंन अपु ॥ ॥ छं० ॥ ४२४ ॥ रू० ॥ १५४ ॥ दूहा ॥ अंतर दुष अंतर सुपन । जिय मन सजि गोपीय ॥ दरस देवि ब्रजपति सु वर । दिषि आंनन प्रिय कीय ॥ ॥ छं० ॥ ४२५ ॥ रू० १५५ ॥ कवित्त ॥ मोरपंप तन जलद । प्रीति कौ सेव देव उर ॥ गुंजचार तुलसी सु मार । उभयै सोभित चंद कर ॥ जलद बीच सुक पंक्ति । भृंग रस डंडति लंबी ॥ मुरली सुर नट बाद । त्रिभग उर आयत कंबी ॥ नैव्रत आय गोपी हरी । नैन मुदित चामोद चर ॥ चर चारु चारु चर बर चक्रित । सो ओपम्म उचार कर ॥ ॥ छं० ॥ ४२६ ॥ रू० ॥ १५६ ॥ १५३ पाठान्तर :-* चौपाई । चोट्टक । सिथल । चरन । चरण । मण । नंभ्राति । सुस्वेद । प्रस्वेद । टलं । वधुवर । बंधूवर । जंप्यो । चरयांग । बरनंग ॥ १५४ पाठान्तर :-कवित । मुत्ती । गंग । मैत्रह । जटा । सुत । दुकुल । दुकूल । विभूत । विभुत । नये । तरट । भुति । माल । मुत्ति । सैत । आभ्रन । सब । दिपि । संग । सम । नह । इस । नछि । अति । आबध । जांनि । जां । अधिक । अट्टिक । रिष । बिधि । अंबल । अबल । वर । मुंकति । बल । मोरंच । मौरन । अप्रं । अप्र ॥ १५५ पाठान्तर :-दोहा । सुयत । सुयति । गौपीय । दरसन । दैव । ब्रजपति । सु वर । आंनंन प्रीय ॥ १५६ पाठान्तर :-कवित । कवित्तः । मोरपंप । पीत । को । जुगहार । तुरसी । उभै सुभित । सोभित । जलदं । बीच । बीचि । भृंग । भृंग । रसं । मंडति । इंडति । मुरलि । सुस्वर । त्रिभंग । आँयी । नैवृत । गौपी । नैन । चाह । घर । सो । औपम । उपम ॥