पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसर्म समय १६ ] पृथ्वीराजरासो । २३६ दूहा ॥ बंसीवट विश्राम किय । सुरभी गोप चढ़ाइ ॥ मन वंचित दीनौ चियन । सुर सुंदरि सच पाइ ॥ कृं० ॥ ४२७ ॥ रू० ॥ १५७ ॥ दूहा ॥ मुक्ति रास मंडल रुचिर । वर अक्रूर सुजान ॥ मानहु मदन वसंत रितु । करि उच्छव सुस्थान ॥ ॥ कृं० ॥ ४२८ ॥ रू० ॥ १५८ ॥ ॥ विराज ॥ मधं विष्प भक्तं । सुयं स्याम पत्तं ॥ लियं म्वान्न सथ्यं । मधुनीर रय्यं ॥ ४२९ ॥ सुनी जोषि कय्यं । गही नंय्य वय्यं ॥ परी भूमि तय्यं । मिक्षी कृष्ण सय्यं ॥ ४३० ॥ अचिन्जं सुकथ्यं । * * * * ॥ व्रजं भ्रंम धारी । सपने विचारी ॥ ४३१ ॥ मुखे संभ्र ओपं । नृपं भेस रूपं ॥ कियं केस महं । सुनी कंस नहं ॥ ४३२ ॥ सतं मत्त साधी । सुधं चाप आधी ॥ सुचं माज मंडी । प्रजापाल दंडी ॥ ४३३ ॥ गयं दीस पुत्तं । अक्रूरं पवित्रं ॥ कथं कन्ह लग्गं । अहो मात भग्गं ॥ ४३४ ॥ रथं हेम सज्जं । चयं चक्र गज्जं ॥ सिरं कीट मंझौ । उरं माल पंझौ ॥ ४३५ ॥ नृपं वाच मानं । इहं जीव ठानं ॥ ब्रजे नंद रानं * । तहां जाइ आनं ॥ ४३६ ॥ वियं पुत्त चैनं । वसुदेव औनं ॥ सिता स्याम गत्तं । तहां देव पत्तं ॥ ४३७ ॥ ब्रजं ग्राम तातं । अजं देव आतं ॥ हृदै जग्ग सद्दं । लियं उच्च वुद्दं ॥ ४३८ ॥ तुमं रूप चायं । करौ अज्ज भायं ॥ रथं जोति जायं । चितं चित्त तायं ॥ ४३९ ॥ भले भाग मातं । हृदै चित्त रातं । ब्रजे ब्रज्ज मग्गं । अयं क्रूर लग्गं ॥ ४४० ॥ १५७ पाठान्तर :-दौहा । वंसीवट । विश्राम । गोप । सहाय । नृपन । सुंदर । सचि । पाय ॥ १५८ पाठान्तर :-मुक्ति । अंकुर । सुजानि । मांनहु । मानु । मांनौ । रित । उछव । सुस्यांन ॥ १५९ पाठान्तर :-मंप । प्य । भतं । श्याम । स्यांम । यतं । सथं । मधु । मधू । नीर । रयं । सुणी । जोपि । कथं । नथ । वयं । भूमि । तथं । क्रिष्ण । सथं । अनिचं । असिजं । कथं । छजं । भ्रम । संपते । सपंते । संपत्ते । मुपै । औपं । उपं । उपं । छप । नृपेभस । भैस । कीयं । कैस । मदं । नत्रं । मत । साधीः । सुयं । साल । इंडी । गय । पुतं । अंकुर । अंकुरं । पवित्रं । कथ । कन्ह । संग । लगं । अहो । भंग । लगे । सज्जं । चक्रं । गजं । काट । नृप । बाच ! इद्द । ब्रजे । * यह बूँदीवाली पुस्तक में नहीं है । जाय । पुत । चेनी । वसुदेव । चैनी । श्याम । स्यांम । गतं । पतं । आजं । * यह सं० १६४७, १७७० और बूँदीवाली में नहीं हैं। रिदै । जिग । सद्दुं । उंच । बुद्धं । करौं । करो । अज । जोति बित । चित । भलै । रिदै । अनै । छने । ब्रजं । वृक्ष । मंगं । मयं । लयं ।