पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

नवां समय २३] पृथ्वीराज रासो । ४०७

असमंसं दासं सांइ आसं, उच्च आरुं झंअरं ॥ नीकं सुवच्छं सुद्ध कच्छं, हुअ गच्छं धीढरं । सजि वान पथ्यं दंत अध्यं, राज सथ्यं संभिलं ॥ चल्ले सवल्लं ढाल ढल्लं, गज्ज मल्ल भुकियं ॥ कुं० ॥ ११६ ॥ घंटा सुघोरं भेरि शेरं, तयं तोरं सद्दयँ ॥ रुंधं सवदं नीर नदं, सूर बह्रं बद्द्यं ॥ धर पाडू धक्की है पुरक्की, गैग चक्की पप्परं ॥ उड्डी सुरेनं सुंदि गेनं, आइ सेनं सद्धरं ॥ कुं० ॥ ११७ ॥ गिद्धी सुनय्यं चली सध्यं, सीस रय्यं अच्छरं । निरपैं सुवीरं निज्ज नीरं, अस्स चीरं मच्छरं ॥ पुह्रैं समीरं वच्चि सुधीरं, साह सीरं संझरं । सेनं सहस्सं तेय दसंतं, भुम्झ जस्सं ढिढरं ॥ छं० ॥ ११८ ॥ नारह नई वीर वहं, गोम सईं तहयं । सामंत सूरं चढे नूरं, जुद्ध भूरं जद्द्यं ॥ सथ्यं संगारं मंस चारं, ना उच्चारं जैकरं । श्रोनं सभप्यी भू चरप्पी, पैचरप्पी बेचरं ॥ कुं० ॥ ११८ ॥ ६० ॥ ६२ ॥

सुलतान के चरों का सुलतान को जाकर समाचार देना कि शत्रु की सेना एक योजन पर आ गई ॥

दूहा ॥ चरित लख सादाब चर । गए पास सुरतान ॥ सजी सेन सामंत पति । आयो जोजन थान ॥ कुं० ॥ १२० ॥ ६० ॥ ६३ ॥

६२ पाठान्तर—बजए । नर्दै । निसानं । गजए । ढलक्की । बकी । जब्बी । बिरह्रैत । युद्धु । सांइ । घंघरं ॥ ११५ ॥ साई । उच्च । अझरं । सुबक्कं । कछं । गछं । धिठरं । बांना । पथं । अर्य । सथं । चल्ले । सबलं । ठलं । गज । मलं । भुझयं ॥ ११६ ॥ सदयं । वद्द्यं । धकी । पुरकी । गहक्की । पप्परं । उड़ी । सदेने । आय । सधरं । ॥ ११७ ॥ सतयं । सधं । रथं । अच्छरं । निरयै । निरपै । निज । अस । मछरं । पहुँ । साय । सहसं । दसं । भुझ । जसं । ढिठ्ठरं ॥ ११८ ॥ नारद । तद्यं । तद्दुयं । युध । जद्यं । सथं । शांगारं । संगारं । जैकरं । सभपी । घरपी । पैचरपी ॥ ११८ ॥ ६३ पांठान्तर—* सं० १६४७ की में इसका यह पाठ है—मिलि भूचर पेचर सकति । लप । सुरतांन । यांन ॥