पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

२६६ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. अणिमानमतिप्रसादिता- द्द्युपतेर्जातुचिदाससाद सा . मतिमम्बुजनालवद्यत- श्शुचिसूक्ष्मां(l.12) प्रविवेश भूपतेः ॥ अतिसेवितादिन्द्रात्सा तिलोत्तमा कदाचिदणुत्वं प्रसादं प्रापत् यतो हेतोर्मृणा(l.13)लसूत्रवच्छुचिं सूक्ष्मां मतिं राज्ञः प्रविष्टा. अणुरेव हि सूक्ष्मं प्रविशति. इन्द्रश्च मृणालनालं .........(l.14*)अवंधे(?) प्रांविशदि- त्यागमः ॥ 14. सहजस्य तरोश्शरीरकृतै- र्हृदि रुद्धे कुसुमैर्मनोभुवा . मुमुदे मुखदेव(l.15)ता रमां नृपतेश्श्वाससमीरसौरभैः ॥ लक्ष्म्‍यास्सहजस्य तरोः पारिजातस्य पुष्पैश्शरीरीकृतैः कामेन रु(l.16)द्धे सति हृदि राज्ञो निश्वाससौगन्ध्यैर्मुखदेवता लक्ष्मीर्मुमुदे तुष्टा ॥ 15. अमरत्वमु - - - - रं*(l.17) प्रविशन्त्येव हृदि द्युयोषिता . नृपतेर्निमेषतां दृशा- वतिमात्रं बिभरांबभूवतुः ॥ .........प्रविशन्त्या सुरस्त्रिया देवत्वमिवोपायनीकृतम् य- स्माद्राज्ञो दृशौ निर्निमेषभावमवहताम् . देवा हि निर्निमेषाः ॥ 16. द्युवधूपरिरम्भसाक्षिणः प्रथमे स्त्री वयमेव भूभुजः .

1 Ms. ˚दर्मं. 2 Is it कृते वृत्रवधे प्रा˚? 3 Ms. रसा. 4 Ms. ˚दमा˚. 5 Is it ˚लमुपायनीकृतं ?. 6 Ms. ˚मेस्तौ.

द्वादशः सर्गः . २६७ इति नूनमहर्षि रोम्भि- र्मक(1 20)राज्ञांशुगपल्लवातयया ॥ आश्वासितलोत्तमालिङ्गनसाक्षिणो वयमेव स्मो भवामः इत्यतो हेतो- र्नू(1.21)नं रोमभिरहर्षि हृषितम् . अत्र हेत्वन्तरं संभाव्यते . कामशरपल्ल- वातैः . साक्षिण इत्यारोपः वि(1.22)शेषणेन नपुंसकता स्यात् ॥ १७. कतिचिन्नपतन्कणांस्ततो नयनाभ्याममृतं न्यपायि यत् . ‿ ‿ – ‿ ‿ –(1.23*)‿ – ‿ – ‿ ‿ – ‿ ‿ – [घर्मविन्द]वः ॥ राज्ञा तिलोत्तमादर्शनामृतं यत्पीतं ततः कणा एव .........(1.1) .........[ग]ण्डयोर्मध्ये घर्मकणाः पतिताः . नामी घर्मकणाः किन्तु पीतस्य(1.

२६८ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. अपदेगमयद्विवर्णतां प्रथमो विप्लवका(l 7)रिणां स्मरः ॥ परिरक्षिता वर्णानां ब्राह्मणादीनां संस्थितियेन तं राजानमुपद्रवकारि- णामाद्यः कामो वि(l 8)भिन्नो वर्णो मुखरागो यस्य तद्भावमपदेनयत् . वर्ण- रक्षितुर्वर्णनाशनमनुचितमित्यर्थः ॥ २०. पदमै(l 9)न्द्रमुपेत्य दर्शित- स्सकलोस्मिन्नवनीतले पुरा . त्रिदिवप्रमदानुरागिणा स्वरभेदश्चरमन्तु जल्पिते ॥(l.10) ऐन्द्रं पदं प्राप्य राज्ञा भूतले स्वरभेदः स्वर्गाभेदः प्रथमं भूतले दर्शितः चरमं पश्चाज्जल्पिते(l.11) कथासु स्वरभेदस्स्वरसादो राज्ञा तिलोत्तमानुर- क्तेन दर्शितः ॥ २१. अयमेष्यति दिव्यमूर्त्तिता- मनुर(l.12)क्तस्त्रिदिवाङ्गनां प्रति . इति भूरमणस्य मानुषी प्रचकम्पे तनुरौपचारिकी ॥ तिलोत्तमाया(l.13)मनुरक्तोयं मानुषीं मूर्त्तिं त्यक्त्वा दिव्यां मूर्त्तिं पुन- र्ग्रहीष्यतीतीव राज्ञ औपचारिकी कार्यसिद्धय(l.14)र्थमभिनीता मानुषी तनुः कम्पते स्म ॥ २२. अविलम्बितमीयुरुष्णतां शिशिराः प्राक्प्रमदाश्रुशीकराः .(l.15) ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ शशिनस्स्थान इव त्विषा रवेः ॥

1 Ms. °र्णमु°. 2 Ms. °ज्ञा श्रौ°. 3 Ms. °रः प्रा°.

द्वादशः सर्गः . २६६ प्रथमं तद्दर्शनजाता हर्षबाष्पकणास्तूर्णं(l.16)[मुष्णत्वं] ग्रहीतुमैच्छन् अतस्संभाव्यते चन्द्रस्य स्थाने कामेन धृतस्य रवेस्त्विषेव तापिताः कामेन च(l.17)न्द्रो रोजसन्तापनार्थं सूर्यः कृतः तद्दीप्त्यैवोष्णा इत्यर्थः ॥ २३. हृदये लिखितां पुरः स्थिता- दपि चित्राद्दू(l.18)चिरां ददर्श यत् . अविदत्परमार्थतस्तत- स्स मनोराज्यमनोतिशायिनीम् ॥ अग्रस्थाच्चित्रादप्यति(l.19)रुचिरां हृदि लिखितां तां राजा यद्दृष्टवांस्ततो हेतो राजैनां मनोराज्येषु मनसा तिलोत्तमाभोगे(l.20)ष्वतिशायिनीं पर- मार्थतो जायामविदत् . उत्तरोत्तरमाधिक्यदर्शनात्कृपाधिक्यमनुचितमित्य- र्थः(?).(l.21) [अ]विदिति चिन्त्यम् ॥ २४. विकसन्मदने हरेः पदे सुमनश्चिन्तितकल्पपादपे . इति नित्यविकस्व(l.22)[रेवस]- स्त्रिदिवोद्यान इवास्य सा हृदि ॥ विकसन्मदनः कामो वृक्षविशेषश्च यत्र तथा हरेर्विष्णो(l 23**81°)- रिन्द्रस्य च स्थाने' सुमनसां सज्जन[ानां] चिन्तितेषु कल्पपादपे[षु]... .........(l.1) नित्यविकसिते नन्दनवन इव तस्य चित्ते सावसत् ॥ २५. स~---~~-- ----~-(l.2)ग्रहीत् . अनुरागरसच्च्युतोपि य- न्निमिलितः सात्विकभावसंप[दा] ॥ 1 Ms. °न्द्रा°. 2 Ms. °त्स्थि°. 3 Ms. °ष्ट्वां°. 4 Ms. °न. 5 Ms. °कसु°. 6 Ms. पृ. रा. on margin. 7 Ms. °न.

३०० पृथ्विराजविजयमहाकाव्यम्. ...........(l.3)नित्याभ्यां सफलं तत्प्रापत् . यत्सात्विकभावानां कम्पस्वेदादीनां...........संपत्तितोऽपि मिलितः ॥ 26. उदभिद्यत घर्मबिन्दुभिः प्रथमं चित्रकरस्य [कौशलात्?] . ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ -(l.5) रतु मध्यन्दिनदुन्दुभिध्वनिः ॥ चित्रक¹रस्य रवेरालेख्यकृतश्च कौ...........(l.6) 27. [Lines 7,8 missing] शेषं⁵ नयने न्यमज्जयत् ॥ चित्रमण्डपे पटहशब्दस्यानुवादिनि संप्रति शब्द इत्य........... (l.9)तसरासि दृशो निमग्ने मध्याह्नविध्यनुष्ठानार्थमवश्यगमनेन दर्शनविघ्न- संभावन.........(l.10) 28. अनुबन्धमवेक्ष्य तादृशं क्षितिभर्तुःसुरसुन्दरीं प्रति . गणयन्नपराधमात्मनो मनसीत्थं पृथ्वीभटो²भ्यधात् ॥ 29. उपमानपदे तिलोत्तमां यदि मन्त्री विदधे श्रियं प्रति . अपरीक्ष्य पुनस्तदीदृशं कथम(l.12)र्थं तदनू⁴दितं मया ॥ लक्ष्मीं प्रत्युपमानत्वे कदम्बवासस्तिलोत्तमां यदि विदधे तत्तदीदृश- मर्थम(l.13)विमृश्य तदेव मया कथमनुकथितम् . तिलोत्तमाकथैव³ कथ- मारब्धेत्यर्थः ॥ 30. 1 Ms. कार°. 2 Ms. °टोव्य . 3 Ms. No Comm. 4 Ms. °नूचि°. 5 Ms. °शेम°. lac. mark before °म°. but nothing on margin.

An exact, line-by-line transcription of the page into Markdown with Devanagari Unicode and line markers:

द्वादशः सर्गः . ३०१ इदमीदृगनर्थसंश(l. 14)यं कथमालेख्यगृहं च दर्शितम् . अनयन्मदनः शरव्यतां विशतो यत्र महीपतेर्मनः ॥ ईदृगीदृ(l. 15)शोनर्थविषयसंशयो यत्र तच्चित्रगृहं कथं मया दर्शितम् यत्र विशतो राज्ञश्चित्तं लक्ष्यतां कामो(l. 16)नयत् चित्तमभिनदित्यर्थः ॥३1. क ललाम तिलोत्तमा दिवः प्रभुता च क मनुष्यमण्डले . ◡ ◡ –² (l. 17)पुरुषस्य नेदृशी घटनेयं पुरुषोत्तमं विना ॥ दिवो ललाम भूषणं तिलोत्तमा क भवति [मनुष्यमण्ड](l. 18)ले ऐश्वर्यं क भवति पुरुषोत्तमं विष्णुं विना पुरुषस्य नेदृशी घटना भवांत ॥३२. [L

३०२ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. स एव प्रथमं तिलोत्तमाना[म]·············(l. 23*)·········रि- ष्यति ॥ 34. विदधात्ययमुत्तमं यदि प्रभुभक्त्या पृथिवीबृहस्पतिः .(l.1) ‿ ‿ ‿ ‿ [तिलोत्तमा सदनं स्वामि]कृते प्रवेक्ष्यति ॥ पूर्वश्लोकार्थमेव प्रपञ्चयति . स्वामिभक्तयायं(l.2)············· [तिलो]त्तमा स्वयमेव स्वामिकृते गृहमेष्यति ॥ 35. नैतदाश्चर्यमित्याह ॥(l.3) ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ --- ‿ ‿ ‿ ‿ कचं सुराङ्गना . अजमिन्दुमतीमयेन वा वपुषा किं हरिणी न शिश्रि(l.4)ये ॥ ····························नाभ्यलषत् इन्दुमतीरूपेण हरिणीनाम्नी नाकस्त्री किं नाजमश्रयत् ॥(l.5) 36. ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ जितोपि मन्मथः . इममेकशरीरमेव किं हृदयस्थोपि न वेद शूलि(l.6)[नः] . ·············काम इमं राजानं हरस्यैकशरीरं[न वेद] . 37. तदवश्यमसौ तिलोत्तमा द्युनदीवावततार भूतलम् · 1 See p. 156, note 3. 2 Ms. 'यं'.

द्वादशः सर्गः . ३०३ अचिरादपि पत्युरेकता- मु(l.8)[पयाता] ¹‿हेवाहिनीपतेः ॥ तत्ततो हेतोर्गङ्गेव तिलोत्तमा निश्चितं भूतलमवतीर्णा सा वा(l.9)- [हिनीनां से]नानां नदीनां च पत्युर्नृपस्य समुद्रस्य चैक्यमुपयाताँ ² गन्ता . यातेः कर्तरि लुट् ॥ ३८. इति बुद्धि(l.10)बलेन दुस्तरा- दपि चिन्ताजल्धेस्समुद्धतः . वदतामिव धर्मनन्दनः प्रथमस्सत्यवतां व्यजिज्ञ(l.11)पत् ॥ दुस्तरादगाधादपि चिन्तासमुद्रात्पूर्वोक्तबुद्धिबलेनोद्धृतस्स पृथिवीभटो वदतां वाग्मिनामा(l.12)द्यो व्यजिज्ञपत् यथा सत्यवतां युधिष्ठिर आद्यः ॥ ३९. त्वयि पार्थिव चित्रपुत्रिका- चिरसंदर्शनबद्धलोच(l.13)ने ³ . स्मयमान इवादिपूरुषो रविरन्तर्गगनं विलम्बते ॥ हे राजंस्त्वयि चित्रस्त्रियाश्चिरं संदर्श(l.14)नार्थं कौतुकवति सति सा- श्चर्य इव तव पूर्वपुरुषस्सूर्यो मध्यगगनं ⁴ विलम्बं करोति ॥ ४०. क्षणमात्रमिवा(l.15)यमर्यमा तुरगाणां सुरदीर्घिकातटे . त्यजति व्यपनेतुमुद्यमं गगनाग्रक्रमणक्रमक्लमम् ॥ (l.16) :......श्वानां नभोल्लङ्घनखेदं निवारयितुमिव क्षणमादित्य उद्यम त्यजति ॥ ४१.

३०४ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम् नलिनीमभितो(l. 17) ⏑ – – –¹ करसंस्पर्शवशेन भास्वतः . अवलोक्य निराशायात्मनि कृशिमानं जननी शनेरगात् ॥ सू (118)············[प]द्मिनीं दृष्ट्वा निराशयाशाभावेनेव श- नेस्सौरस्य जननी छाया ह्रस्वत्वं ग(l. 19)[तवती]·······माशाभावेनेति हेतूत्प्रेक्षणं . तृतीयासप्तम्योर्बहुलमित्यम्⁶ ॥ ४२. शनिमातरि पा(l. 20) ⏑ – – –. ⏑ ⏑ – – ⏑ तिमात्रमल्पताम् . लिखितैरिव चित्रदर्शिनि त्वयि पृथ्वीपतिभिः(l. 21) [प्रतीयते] ॥ ···········भर्तृसेवकैस्सह शनिमातरि च्छायायामल्पतां मं- ध्याह्नजातं ह्रस्वत्वं(l. 22)·············रिव राजभिश्चित्रं पश्यति त्वयि प्रतीयते . मध्याह्ने हि सेवका देवकार्यवशाद्विर(l. 23**82)लीभवन्ति ॥ ४३. इति चित्रगतामराङ्गना- मुखपेयूषमयूखमण्ड[लात्] . ⏑ ⏑ – – ⏑ ⏑ – ⏑ – ⏑ – ⏑ ⏑ – – ⏑ (l. 1) राज भारती ॥ चित्रलिखिततिलोत्तमामुखचन्द्रमण्डलाद्राजने·········(l. 2) ४४. प्रथमानुचरस्मरेच्छया प्रतिमोक्तुं नृपसामवायिकान् . 1 Is it विकस्वरी ? 2 Ms. ॰रास्यमात्म॰. 3 Ms. ॰नेरपनी॰. र crossed out and ॰न॰ lc. under ॰ज॰. 4 Ms. ॰शमाशा॰. 5 Ms. ॰द्दुश॰. 6 Pāṇini, 2. 4. 84. 7 Is it पार्थिवानुगैः सह यान्त्यामति° ? 8 Ms. ॰च्छायाम॰. 9 Ms. ॰ताम॰.

वीटिकाम्? पिप्रिये? Wait, look at line 22: न जलार्द्रोपवनेन पिप्रिये ॥ At the bottom line:

1 Ms. ॰पात्सां॰. Cf. p. 3, note 3. 2 Ms. ॰तोषं॰. 3 Ms. ॰मरं॰. 4 Ms. ॰दीं॰. ३६ Wait, the number at the very bottom center is ३६ (page 36 of some signature or fascicle? Yes, sheet/signature 36).

Let's carefully verify every single line:

Header: द्वादशः सर्गः । ३०५

Line 2: पृथिवीवृ[त्त एव]--v-. Wait, let's check the scansion symbols: - - v - . Wait, are there four dashes? --v-. -> - - v - . Let's look closely at पृथिवीवृ[त्त एव]: प, ृ, थ, ि, व, ी, व, ृ, [, त्त, , ए, व, ], -, -, v, -. Yes, पृथिवीवृ[त्त एव]--v-.

Line 3: [L3

३०६ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. स ताम्बूलवीटिकां दशनच्छेदनेन भाग्यवत्त्वं नानयत् . न च (l.11) कर्पूराद्रेण जल\dotfill वायुनासावतृप्यत्² ॥ ४७. स्थितया³ सुरसुभ्रुवा मन- स्युपदिष्टैरिव मन्थरैः पदैः . त्रि(l.12)दिवादविशिष्टतस्ततो निरगाच्चित्रगृहात्कथंचन ॥ चित्रस्थयाप्सरसोपदिष्टैरिवालसैः पदैः स्वर्ग(l.13)सकाशादभिन्नात्तत- श्चित्रगृहात्स निर्गतः ॥ ४८. कृतमाङ्गलिकादिकाह्निकः प्रतिमुच्य क्षितिपं शनैः शनैः (l.14) . तरणेस्तरुणिम्नि तेजसां शिथिले वन्दिपतिर्विनिर्ययौ ॥ कृतं माङ्गलिकमाह्निकं मागधोचितं कर्म ये(l.15)न स वन्दी राजानं प्रतिमुच्य सूर्यतेजसि मन्दे सति शनैश्शनैर्निर्गतः ॥ ४९. इयदाधिभराङ्गमुद्वहे- दधि――(l.16)पि किमेष मामिति . उपनीतमपि स्वसेवकैः पुरतो नाधिरुरोह वाजिनम् ॥ इया[नाधि]भरो यस्य (l.17) ताह\dotfillदृशं मामतिसमर्थोऽप्येषो- श्चो मां किं कथ\dotfill(l.18)नीतमपि नारोहत् ॥ ५०. भविता तव पालकं प्रति ध्रुवधूः⁴ केन पथानुरागिणी . 1 Ms. भाग्यत्वं. 2 Ms. ॰सौ तु॰. 3 Ms. स्थिय॰. Is it श्रितया ?. 4 Ms. ॰वपू॰.

द्वादशः सर्गः . - ३०७ अवनम्रमुखो मुहुर्गृहा- निति पृच्छन्पृथिवीमिवागमत् ॥ तव भोक्तारं राजानं प्रति तिलोत्तमानुरक्ता केनोपायेन भवि[ष्यती]- (1.20)व भूमिं पृच्छन्नतमखस्स गृहं गतवान् ॥ 51. शतशोपि विकल्पकल्पना- चतुरे चेतसि या न दिद्युते . उदभावि तया स्फुरत्तया रभसाद्दक्षिणि तस्य दक्षिणे ॥ शतवारं विकल्पानां कल्पनायां·········(1.22)णे विषये चतुरे तस्य चित्ते या नाद्युतश्चिन्तावशात्तस्य चित्ते जातवपि नास्फुरदित्यर्थः तया········· (1.23)न तस्य दक्षिणनेत्रे सहसा जातम् . स्फुरत्ता प्रतिभा स्पन्दश्च ॥ 52. स शरीरगुणोस्य कश्चन ⏑⏑––––⏑दर्शनोत्सवम् . स्फुरणं स्फुटमेव चक्षुषा यदवामेन सदानुभूयते ॥ कश्चन वक्तु··········(1.25*)············महता लाभः यतो दक्षिणेन नेत्रेण सदा स्पन्दोर्त्तु(1.1)[भूयते] . 53. ⏑⏑––⏑⏑–⏑–⏑– ⏑⏑– दर्शनमात्रकं फलम् . अपरिश्लथमानसज्वरः प्रभुभक्त्येकपरोवि(1.2)[शद्गृहम्] . 1 Ms. °गतम्. 2 Ms. °नापा°. 3 Ms. °तश्चिन्तां°. 4 Ms. °क्षं. 5 Ms. स्पष्टौ°. 6 Ms. °रंभं°. 7 Ms. °तैकधरो°.

३०८ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. ••••••••दर्शनमेवं फलं जानन्सोशिथिलचिन्तस्स्वामिभक्तिपरो गृ- हम(l.3)विशत् ॥ 54. अ[चिरेण?] मनोरथः प्रभोः फलितस्स्यादिति चिन्तयन्नसौ . प्रथमोपगतेन केनचि- त्पठितं(l.4) [श्लोकमिमं तदाशृणोत्?] ॥ राज्ञोभिलापस्सफलोपि स्यादिति विमृशन्म केनापि नवागतेन पण्डिते- नेमं पठि(l.5)••••••••शृणोति ॥ 55. सलिलादपि निर्ययौ रसा धरणेरप्युदपादि मैथिली . दहनादपि याज्ञसेनिका [किम्]लभ्यं पुरुषार्थशालिनाम् ॥ समुद्रालक्ष्मीरुद्भूत भूमे••••••••अग्नेरपि द्रौपदी(l.7)•••••••• शालिभिः किं न लभ्यते ॥ 56. समयानुगुणोत्युपश्रुति- श्श्रुतिपेयूषविलासवापिका . उपताप(l.8) ‿ ‿ ‿ ‿ शिथिलीकर्त्तुमिवाेपचक्रमे ॥ श्रुतेः कर्णस्यामृतपूर्णक्रीडापुष्करिणी यतम्तत्कालो(l.9)चित•••••• स्तादृशं तापं स्वल्पीकर्त्तुमिव प्रारेभे ॥ 57. कविपण्डितचक्रमेलकं प्रणमन्नञ्जलिरेष(l.10) — ‿ —*. 1 Ms. °नमेफ°. 2 Ms. °कत्तु°. 3 Ms. °मत्प्रा°. 4 Is it मागधः ?

द्वादशः सर्गः . ३०६ उपहूय स पद्मनाभ इ- त्यवदद्विग्रहराजमन्त्रिणम् ॥ कविपण्डितानां चक्रेण मेलकं(l.11) नमंत्सं पद्मनाभ इत्याहूय विग्रह- राजामात्यमित्यवदत् ॥ 58. इदमन्यपरं वचो जगौ कविता कश्च पपा(l.12)ठ चात्र कः . कतमश्च विपश्चिदेष यो निबिडोष्णीषदूरीच्यकुन्तलः ॥ कः कविरिमं श्लोकं कृतवान् कश्चो(l.13)क्तवान् निबिडेनोष्णीषेणादृश्य- [केशः]········कतमः काश्मीरप्रक्रि[या]········विध्यम् (?)॥ 59. तमुवाच स योय(l.14) ⏑– प्रथमे प्रश्नयुगे स एव ते . यदि सत्यमवैषि मद्द्वच- श्वरमं पृष्टमहं ब्रवीमि तत् ॥ योयं विपश्चि(l.15)त्स······तव प्रश्नयुगस्योत्तरम् . स एव कविः पा- ठकश्चेत्यर्थः . यदि मद्द्वचस्सत्यं जानासि तदा कोयं विप(l.16)········· ··· ॥ 60. इति वादिनमेन–⏑– –⏑–––⏑–[स] वन्दिनाम् . क्षणम(l.17)[प्यवृत्त]⏑–⏑– ––––⏑–[मुखा]म्बुजे ॥ तव मुखपद्मेऽसत्यजलकणाः क्षणमपि न तिष्ठे(l.18)न्तीति पृथिवी- भटः पद्मनाभमवदत् ॥ 61. 1 Ms. नमत्स. See above, p. 305, note 1. 2 Ms. ॰मश्चि॰. 3 Ms. निवि॰. 4 Ms. ॰शङ्कु॰. 5 Ms. कार्यं. 6 Ms. ॰ष्ट॰.

३१० पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. 'पृथिवीभटमुक्तवन्तमि- त्यवदन्मानधरो महत्तमः . ' मिहिरो (l.19) [न्यगुणप्रकाशने] परदोषावरणे महत्तमः ॥ स मानी महत्तम एवमुक्तवन्तं पृथिवीभटमित्यवदत्(l.20)········· प्रकाशने सूर्यः परेषां दोषाच्छादने महानन्धकारः . 62. विबुधश्च कविश्च शारदा- य - - - - (l.21)[मण्डला¹?]द्वयम् . निगमागमतीर्थतापस- प्रथमोद्यागतवाञ्ज[यान]कः ॥ पण्डितः कविश्च तथा नि(l.22)·········[ज]यानकश्च [शारदा]क्षे- त्रात्कश्मीरमण्डलादागतः ॥ 63. युगपत्सुसं²(l.23) - - - - -

• • • रुदेत्यमुष्य धीः . अमुनैव सुतेन शारदा गिरिकन्येव गुहेन नन्दति ॥ सुमन(l.24**83) 64. [Six lines at the beginning of page missing] शशिखण्डशिखण्डमण्डनं प्रति निर्वेदनिवेदनं व्यधात् . ···········(l.7)या पूजया हेतुभूतया चन्द्रावचूडाभूषणं हरं प्रति बन्दी··············· ॥ 65. 1 Ms. °न्दा°. 2 Ms. °सुप्त°.

द्वादशः सर्गः . १ ३११ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ (l.8)धे प्रभुभक्तिव्यभिचारवान् चेत् · परिपूरय तन्मनीषितं द्रुत ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ · ········हृदयेनाहं यदि न स्वामिभक्तिव्यभिचारसहितस्त- दा ममाभिलाषं सद्यः पूरयेतीश्वर········(l.10) ॥ 66. परिपक्वमिहैव तत्क्षणं भगवत्पूजनकल्पशाखिनः . कविसूरिसभासभाजनं फलमास्वादयितुं स निर्ययौ ॥ हरार्चनकल्पवृक्षस्य तत्क्षणं पक्वं फलं कविपण्डितदर्शनं चर्वयितुं स निर्गतः ॥ 67. किय(l.12)दाय(?)तिवृत्तवाक्पथ- स्तमुपश्लोक्य कविर्जयानकः . स्वपुरीपरिहारकारणं परिपृष्टो भणितुं प्रचक्रमे . अतिवृत्तोतिक्रान्तो वाचां पंथो येन . गुणबाहुल्यादिति भावः . तं स्तुत्वा··········(l.14)हेतुं पृष्टः कथयितुमारब्धवान् ॥ 68. समपादि पुमान्महामुनिः किल यस्मै शशिमौ[लिनार्पितम्] .(l.15) शयनीकरणच्छलाद्गुरोः पयसां राशिरवत्यधोक्षजः ॥ 1 Ms. °र्चायि°. 2 Ms. °वृत्ति°. 3 Ms. पायो. 4 Ms. योस्मै.

३१२ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्. किल प्रसिद्धौ पुमान्मनुष्य......(1.16)रूपमन्युनामा संपन्नस्तस्य महामुनेर्गुरो.........(1.17)रक्षति . हरेणोपमन्यवे यो दत्तः . उपमन्युर्नारायणस्य दी[क्षागुरुरासीत् ?]........... 69. . [उप] (1.18) मन्युकुलादपोहितुं न पटुर्गोत्रपरम्परागतम . कलिं ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ (1.19) धनम् ॥ कुलक्रमागतं शिवभक्तिधनमुपमन्युम...........(1.20)स्य स- न्तातक्रमपर्याप्तत.........हरैर्भक्तिमु.........(1.21)मेण प्राप्त- तमस्य शिवभक्तिधनम्य............(1.22)स्यां विरोचनस्सूर्य... ............(1.23*) 70. [Six lines at the beginning of page missing] ...............व निमीलितचक्षु............(1.7)- ............तोषिता शारदा सूर्योदये......चितनेत्रस्य दृ- र्शन(1.8)- 71. [⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑] [क्षणसौस्नातिकरत्नन्]पुरम् . चरणं च निधा[य]⏑⏑- ⏑⏑- मि ⁴त्रिदिवीकृत(1.9) ⏑ - . .........गङ्गाजलं तंत्र स्नानेन हेतुना क्षणं सुस्नातं पृच्छद्रत्ननूपुरं यस्य (1.10)......... 72. कवितां पथि पङ्किये गिरां- मसि मां पङ्किभिरुप ⏑ ⏑ - - (1.11) 1 Ms. °स्विौ. 2 Ms. किलि° ? 3 Ms. हरें°. 4 Ms. °मिति°. 5 Ms. °प्रासुल्यम्य°. 6 Ms. °र°.

द्वादशः सर्गः ३१३ ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – नात् ॥ षड्भिर्जन्मभिर्मां संवित्वा षड्विधे प्राकृतादिष(l.12)••••••••••••त- वांस्तां कवितां मनुष्यरूपस्य हरेर्वक्ष्यमाणदृशा पृथ्वीरा(l 13)[ज]••••••- ••••••त्यर्थः ॥ 73. पुरुहूतपुराङ्गना पुरा परिश्रान्ता चिरलास्यलीलया (l.14) ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – विग्रहा ॥ चिरं नृत्यक्रीडया गन्ता तिलोत्तमाप्सरा गङ्गाया(l.15)•••••• 74. ‿ – ‿ – – ‿ कारविन्दिनी- हठमेलापधियागतं विदन् . पुलिनाधि(l.16)[ता] ‿ – ‿ – ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – ॥ पद्मिनी हठेन मेलापधिया वाञ्छया आगतं चन्द्रं जान(l.17)••• •••वगूढवान्. 75. दलित‿ – ‿ ‿ – ‿ – ‿ ‿ – – ‿ ‿ (l.18) ‿ – ‿ – . ‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – रमणं पद्मनस्थितास्मरत् ॥ दलितानां भुक्तानां ••••(l.19)•••••••••••••ली तया भयङ्करं तथाविधं वीक्ष्य पद्मवने वर्त(l.20)[ना]•••••• 76. 1 Ms. "वास्ताक". 2 M 'धिनो. Can it be "थिन्या ? 3 Ms. "न्द्रा". . ४० .